Materiały na e-mail
Ściągnij omówione tematy na nową maturę z WOS-u (za darmo)

Email
Imię
 
Źródła władzy w Państwie PDF Drukuj Email
Wstęp
Charakter klasy politycznej i przywódcy ma ogromne znaczenie dla zagadnienia sprawowania władzy.
Wiedza o czynnikach osobowościowych przywódcy wynika zarówno ze sposobu działania zarówno w państwie jak i na arenie międzynarodowej.

Czynniki osobowościowe przywódcy demokratycznego a autorytarnym

Na przykład prezydent państwa demokratycznego działa w ramach konstytucyjnych uprawnień, natomiast w systemie niedemokratycznym autorytarnym liderzy postępują na pograniczu prawa, niejednokrotnie je łamią, ograniczając swobody obywatelskie, czy działając pod wpływem i naciskiem grup biznesowych.

Przykład Ukrainy

Opisany system sprawowania władzy charakteryzuje m. in. Ukrainę, która jest państwem demokracji oligarchicznej. Nie ulega wątpliwości fakt, że zawsze przywództwo związane jest z oddziaływaniem na zachowanie i postępowanie innych osób. Jest rodzajem społecznego wpływu, który pojawia się wówczas, gdy jedna osoba – przywódca jest zdolna do wywołania pożądanego przez siebie zachowania u innych, którzy to ulegają jej z powodu więzi, jaka ich łączy i z powodu stosunku, jaki między nimi występuje.

Przywódca, piastujący władzę w państwie ma możliwość:
- kierowania osobami, z którymi pozostaje relacji;
- wymagania od nich, ażeby podejmowali właściwe z jego punktu widzenia działania;
- modyfikowania ich zachowań i postępowania;
- kontrolowania, czy jego wymagania są odpowiednio respektowane.
- wskazuje cele, do których grupa ma dążyć;
- buduje strategię działania;
- zjednuje dla niej poparcie i aprobatę;
- pobudza do działania i motywuje.

Podstawowym warunkiem przywództwa politycznego jest umiejętność i możliwość wywierania takiego wpływu na ludzi, który powoduje, że własnej woli ulegają oni władzy lidera. Ta uprzywilejowana pozycja przywódcy może być spowodowana trzema zjawiskami:

- Wynika z popularności danego lidera;
- Sprawowanie władzy może być związane z traktowaniem przywódcy jako modelu;
- Koniecznym elementem przywództwa jest umiejętność wywołania chęci podążania za przykładem i poleceniami wodza.

Etymologia angielska pojęcia przywództwa traktowanego jako leadership, zwraca uwagę n znaczenie czasownika lead - prowadzić, które jest częścią semantyczną tego wyrażenia.
Jednak sama popularność nie gwarantuje podążania za liderem, a tylko wywołuje chęć bycia z nim. Często zwolennicy danego lidera, jeśli traktują jego sposób sprawowania władzy jako model, imitują jego zachowania. Osiągnięcie przez przywódcę trzeciego etapu, czyli umiejętności wywołania chęci podążania za nim, jest źródłem charyzmy lidera. Istnieją jeszcze inne uwarunkowania charyzmatycznego przywództwa. Przede wszystkim składa się na nie zbieżność czasowa dotycząca jednoczesnego pojawienia się człowieka o wyjątkowej osobowości i przeżywania przez grupę kryzysu lub stanu pobudzenia emocjonalnego, na przykład rozczarowania czy poczucia dyskryminacji. Naturalny, charyzmatyczny przywódca jest jednak obecnie zjawiskiem stosunkowo rzadkim. Dlatego też określenie, czym powinien charakteryzować się, aby być popularny, naśladowanym i wzbudzać posłuch, nie jest tak proste, jakby się mogło wydawać. Z pewnością powinien być osobą dojrzałą, powinien mieć dojrzałą osobowość. Współczesna polityka i sposób prowadzenia walki o urzędy państwowe stawiają przed politykami mniejsze wymagania dotyczące ich szeroko rozumianych kompetencji osobowościowych.
Polityk odpowiedzialny to polityk dojrzały. Próbę opisu dojrzałej osobowości można odnaleźć w opracowanej w połowie XX wieku teorii Gordona W. Allporta oraz Halla i Lindzeya ( G. W. Allport, Osobowość i religia, 1988 oraz C. S. Hall, G. Lindzey, Teorie osobowości, 1990. Uczeni ci wyodrębnili sześć kryteriów dojrzałej osobowości polityka:

- Dojrzały polityk powinien odznaczać się pewnym „zasięgiem ja”;
- Umiejętność serdecznego odnoszenia się do innych ludzi;
- Dojrzałość emocjonalna;
- Realistyczny stosunek do życia i uzdolnienia, na które składają się inteligencja, widzenie spraw i ludzi we właściwych proporcjach;
- Umiejętność obiektywizacji własnej osoby – wgląd i poczucie humoru; Posiadanie jednoczącej filozofii życia.

Posiadanie określonego „zasięgu własnego ja” oznacza uczestnictwo w szerokim zakresie zarówno w życiu partii jak szerszym publicznym, posiadanie rozległych zainteresowań i traktowania ich z radością. Serdeczne odnoszenie się do innych ludzi to zdolność utrzymywania głębokich kontaktów z innych ludźmi, zdolność nawiązywania kontaktów, które nie łamią indywidualności i nie dążą do podporządkowania sobie innych. Przejawami dojrzałości emocjonalnej polityka są:
- wysoka tolerancja na frustrację;
- panowanie nad własnymi popędami;
- akceptacja swoich słabości i porażek bez poczucia klęski;
- równowaga emocjonalna wypływająca z poczucia bezpieczeństwa psychicznego.

Realistyczny stosunek do życia ujawnia się w ujmowaniu problemów z wielu punktów widzenia, a co za tym idzie – rozumienia ludzi, którzy mają odmienne przekonania i poglądy. Obiektywizacja własnej osoby polega na dobrym poznaniu samego siebie, na odróżnianiu cech, które inni sądzą, że mamy. Poczucie humoru oznacza nie tylko zdolność znajdowania radości i śmiechu w zwyczajnych sprawach, lecz także zdolność zachowywania pozytywnego stosunku do samego siebie i innych osób. Jednocząca filozofia życia to wątek zupełnej powagi w życiu człowieka, który nadaje celowość i znaczenie wszystkiemu, co człowiek robi. Jednoczy, harmonizuje dążenia i daje świadomość celu własnego życia. Z perspektywy przedstawionej powyżej teorii wydaje się, że polityk, który będzie miał dojrzałą osobowość, ma naturalnie większe szanse stać prawdziwym odpowiedzialnym, charyzmatycznym przywódcą.
„Prostsze” wymogi stawiane przed demokratycznym przywódcą opisują koncepcje wywodzące się z psychologii rozwojowej, a dotyczące poziomów myślenia politycznego. Agnieszka Golec w publikacji „Strukturalne aspekty myślenia politycznego. Prezentacja koncepcji i metody badawczej Shawna Rosenberga na przykładzie danych z badania polskich polityków” (2001), pisze:

„Coraz większe zaawansowanie myślenia politycznego jest w przypadku polityków powiązane z umiejętnością decentracji. Polega ono na odchodzeniu od widzenia siebie jako centrum zdarzeń oraz interpretowania ich w sposób wąski i jednostronny na rzecz przyjmowania szerszej perspektywy, która uwzględnia fakt, że inni ludzie mogą mieć rację”.
Zatem, rozwój odpowiedzialnego myślenia politycznego jest procesem dostosowywania własnych zdolności analizy i interpretacji zdarzeń społeczno – politycznych, aby adekwatnie i efektywnie funkcjonować w ramach instytucji demokratycznych. Różnice pomiędzy poszczególnymi stadiami tego rozwoju dotyczą trzech obszarów:
- Po pierwsze, stopnia abstrakcji w rozumieniu zdarzeń i elementów rzeczywistości politycznej oraz sposobie ujmowania związków między nimi;
- Po drugie, zdolności do wychodzenia poza jedną, własną perspektywę w interpretowaniu tych zdarzeń;
- Po trzecie, rozumienia norm i wartości regulujących postępowanie polityczne.
Reasumując tę część rozważań na temat odpowiedzialności polityka, należy stwierdzić, że im bardziej zaawansowany poziom rozwoju myślenia politycznego, tym więcej kompetencji poznawczych ma do dyspozycji jednostka i tym bardziej złożony, ale także trafny, jest sposób, w jaki spostrzega ona rzeczywistość polityczną.

Z tej perspektywy przywódca demokratyczny powinien się znajdować na jak najbardziej zaawansowanym poziomie rozwoju myślenia politycznego – być jak najbardziej dojrzały poznawczo. Najwyższy poziom rozwoju myślenia politycznego jest określany jako systemowy. Taki sposób myślenia charakteryzuje się tym, że polityk potrafi ujmować zdarzenia w adekwatnych z nimi kontekstach. Dostrzega szerszy zakres uwarunkowań, na przykład krajowych i międzynarodowych, które do nich doprowadziły. Ponadto umie wyciągać wnioski zarówno na poziomie ogólnym, jak chociażby te dotyczące kraju czy demokracji, jak i szczegółowym, na przykład, jakie były bezpośrednie przyczyny i skutki.

Polityk myślący w sposób systemowy jest politykiem odpowiedzialnym, gdyż potrafi wyjść poza własny punkt widzenia i spojrzeć na daną sprawę z perspektywy innych polityków – tak sojuszników, jak i przeciwników politycznych – by łatwiej znaleźć najlepsze rozwiązanie. Każdy punkt widzenia dostarcza jemu istotnych informacji, poszerza rozumienie sytuacji czy odsłania jej nowy aspekt. Bardziej zaawansowany rozwój myślenia politycznego jest szczególnie przydatny i widoczny w sytuacji rozwiązywania konfliktów politycznych.
 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »
WSTECZ
© EDUCENTRUM biuro(at)wos.org.pl

Angielski Geografia Ciąża Rosyjski Projektowanie stron Warszawa