Materiały na e-mail
Ściągnij omówione tematy na nową maturę z WOS-u (za darmo)

Email
Imię
 
Ustrój polityczny Republiki Federalnej Niemiec PDF Drukuj Email



Powierzchnia: 356.973 km ²
Ludność: 82 087 361
Ustrój: republika federalna, w której skład wchodzi 16 krajów związkowych.

Władza ustawodawcza Niemiec:

Dwuizbowy parlament, składający się z:

1. Izby niższej (Bundestagu) o czteroletniej kadencji, składa się z 669 deputowanych, wybieranych w wyborach powszechnych;
2. Rady Federalnej (Bundesratu), w której jest 69 głosów przedstawicieli krajów związkowych. Każdy z 16 krajów związkowych ma określoną liczbę głosów (od 6 do 3).

Władza wykonawcza Niemiec:

Rząd federalny z kanclerzem federalnym na czele. Kanclerz jest wybierany przez parlament na wniosek prezydenta.
Głową państwa jest prezydent federalny wybierany na 5 lat przez Zgromadzenie Federalne.

Największe partie w Niemczech:


- Socjaldemokratyczna Partia Niemiec (SPD);
- Unia Chrześcijańsko - Demokratyczna (CDU) [w Bawarii - Unia Chrześcijańsko -Społeczna (CSU)];
- Sojusz 90/Zieloni;
- Wolna Partia Demokratyczna (FDP).

Niemcy są państwem federalnym podzielonym na 16 krajów związkowych, z których każdy ma swoją konstytucję i jednoizbowy parlament (z wyjątkiem Bawarii, która ma również i senat). Deputowanych do tych parlamentów wyłania się wyborach proporcjonalnych. W większości przypadków kadencja ich trwa 4 lata. Landy pod względem administracyjnym podzielone są na Landkreisy (zespoły gmin), a te z kolei na Gemeinde (gmina, zarząd lokalny), czyli podstawowe jednostki administracyjne. Kraje związkowe są finansowo niezależne od rządu centralnego.

Władza ustawodawcza w Niemczech należy do dwuizbowego parlamentu.

Rada Federalna (Bundesrat) to wyższa izba parlamentu niemieckiego. Jest ona organem niekadencyjnym. Składa się z 69 członków, delegatów rządów krajów związkowych, które ich mianują i odwołują. Każdemu landowi przysługuje, co najmniej 3 głosy w Bundesracie, kraje związkowe zamieszkałe przez ponad 2 miliony mieszkańców mają 4 głosy, natomiast te, w których mieszka więcej niż 6 milionów mieszkańców – 5, a posiadające ponad 7 milionów mieszkańców mają 6 głosów. Stanowisko prezydenta albo przewodniczącego Bundesratu przechodzi z roku na rok w kompetencje innego kraju związkowego. W przypadku układu politycznego krajów związkowych układ polityczny w obu izbach to nie musi być taki sam. Mandat członków Rady jest imperatywny, oznacza to, że reprezentują oni w Bundesracie interesy swoich landów.
Parlament Federalny (Bundestag) to niższa izba parlamentu. Jest to ogólno federalny organ przedstawicielski o 4 letniej kadencji. Liczbę członków Bundestagu określa ustawa wyborcza. Obecnie liczy on 669 członków. Czynne i bierne prawo wyborcze przysługuje obywatelom Niemiec z ukończonym 18 rokiem życia.

Struktura naczelnych władz Republiki Federalnej Niemiec



Źródło: B. Bryk: K. Wojtowicz: Systemy Polityczne Państw Unii Europejskiej, Wydawca Stowarzyszenie Parlament Młodzieży, Przemyśl 2001, s. 12.
System wyborczy w Niemczech
System wyborczy obowiązujący w wyborach do Bundestagu jest mieszany, czyli proporcjonalno - większościowy. Określa się go jako „zindywidualizowaną reprezentację proporcjonalną”.
Każdy obywatel ma dwa głosy, jeden z nich oddaje na listę partyjną (proporcjonalną) a drugi na kandydata (listę większościową, imienną, lokalną). Kiedy wyniki wyborów są już znane, wszystkie głosy oddane na daną partię są sumowane po to, aby można było określić jaki, procentowy udział zapewniła sobie ona w parlamencie. Aby partia weszła do parlamentu musi przekroczyć próg 5% wszystkich oddanych głosów (klauzura zaporowa). Następnie każda partia otrzymuje odpowiednią do zdobytej ilości głosów liczbę miejsc w parlamencie, dalej od tej liczby odejmuje się liczbę miejsc, jaką dana partia otrzymała w wyborach większościowych (tzn. w głosowaniu na danego kandydata – regionalny kandydat to ten, który otrzymał najwięcej głosów w danym okręgu wyborczym). Reszta jej kandydatów dobierana jest z listy krajowej (land listy). W praktyce wyborczej oznacza to, że jeżeli dana partia otrzymała w wyborach proporcjonalnych taką liczbę głosów, która zapewnia jej 100 miejsc, a w wyborach większościowych zdobyła na przykład 60 głosów to pozostałych 40 delegatów dobiera sobie z landlisty, natomiast, jeżeli w wyborach większościowych partia zdobyła więcej niż 100 miejsc to może zostawić te miejsca i wtedy rozszerza się liczbę delegatów. System taki ma wiele zalet, bowiem pozwala on odzwierciedlić rzeczywistą sytuację polityczną w państwie.
Kanclerz - reprezentant egzekutywy, wybierany jest przez Bundestag na wniosek prezydenta większością 2/3 głosów, jeśli nie otrzyma takiej ilości głosów to w następnym głosowaniu wystarczy, aby uzyskał większość 50% +1 głos, jeśli i to też zawiedzie to po dwóch tygodniach wybierany jest ponownie zwykłą większością głosów. Inicjatywa prezydenta dotycząca powołania kanclerza oparta jest na ustaleniach partii tworzących koalicję rządzącą i dysponującą bezwzględną większością miejsc w Bundestagu.
Stanowisko Kanclerza stanowi wyodrębniony organ państwowym, kanclerza może odwołać jedynie mechanizm zwany „konstruktywnym wotum nieufności”, co oznacza, że parlamentarzyści mogą głosować za odwołaniem kanclerza tylko wtedy, gdy jednocześnie będą głosować za innym kandydatem na jego miejsce. Kanclerz stoi na czele rządu, wyznacza jego strukturę organizacyjną oraz ustala kierunki polityki. Odpowiedzialność polityczna rządu odnosi się tylko i wyłącznie do kanclerza.
Prezydent w Niemczech
Prezydent wybierany jest na okres 5 lat przez Zgromadzenie Federalne złożone z członków Bundestagu i takiej samej ilości członków Parlamentów Związkowych. Jego rola w państwie podporządkowana jest zasadzie „prezydent reprezentuje, a nie rządzi”. Pełni on funkcją bezstronnego i apolitycznego arbitra. Podpisuje układy i traktaty międzynarodowe, wydaje akty urzędowe, które jednak wymagają kontrasygnaty. Dysponuje także prawem łaski.
Kontrasygnata, w języku łacińskim contra – sprzeciw, signo – podpisywać, to konstytucyjny wymóg podpisania urzędowego aktu głowy państwa - prezydenta, monarchy, przez premiera lub właściwego ministra. Kontrasygnata oznacza, że członkowie rządu, czyli premier i ministrowie przejmują na siebie odpowiedzialność polityczną za podpisany akt. Instytucja kontrasygnaty wynika z przyjętej zasady, że głowa państwa nie ponosi odpowiedzialności politycznej przed parlamentem. W Polsce, w myśl postanowień Konstytucji, akty urzędowe Prezydenta RP wymagają podpisu Prezesa Rady Ministrów, który ponosi odpowiedzialność przed Sejmem. Reguła ta nie dotyczy m.in. zarządzania przez prezydenta wyborów do parlamentu, zwoływania pierwszego posiedzenia nowo wybranego Sejmu i Senatu, podpisania albo odmowy podpisania ustawy, składania wniosku do Trybunału Konstytucyjnego i Najwyższej Izby Kontroli, desygnowania i powoływania premiera, przyjmowania dymisji rządu, zwoływania Rady Gabinetowej, powoływania sędziów, a także Prezesa Narodowego Banku Polskiego, Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego (sądownictwo administracyjne), prezesów Sądu Najwyższego, członków Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji.
Prezydent mianuje i zwalnia kanclerza wybranego przez Bundestag oraz mianuje i zwalnia ministrów na wniosek kanclerza. Ponadto ma prawo rozwiązać parlament, gdy ten nie potrafi wybrać kanclerza lub, gdy odmówi kanclerzowi udzielenia wotum zaufania. Prezydent nie ma prawa veta ustawodawczego, ale może przesłać projekt ustawy do zbadania jej zgodności z konstytucją, również ma prawo do kontroli trybu jego uchwalenia. Prezydent nie ponosi odpowiedzialności politycznej, ale może być pociągnięty do odpowiedzialności konstytucyjnej przez Bundestag lub Bundesrat, rozstrzygnięcie w tej sprawie należy do Związkowego Trybunału Konstytucyjnego, który może pozbawić Prezydenta stanowiska.
 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »