Materiały na e-mail
Ściągnij omówione tematy na nową maturę z WOS-u (za darmo)

Email
Imię
 
Unia Europejska jako wspólnota prawna PDF Drukuj Email

Ważne pojęcia związane ze Wspólnotą Europejską

Unia Europejska - powstały 1 listopada 1993 na mocy Traktatu z Maastricht, gospodarczo-polityczny związek demokratycznych krajów europejskich.

Wspólnota Europejska - organizacja międzynarodowa będąca podstawą współpracy w ramach Unii Europejskiej. Do 1 listopada 1992 r. nosiła nazwę Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej (EWG).
Wspólnoty Europejskie - nazwa określająca od 1957 roku trzy, a od 2002 r. dwie organizacje, stanowiące od 1993 roku podstawę instytucjonalną i kompetencyjną Unii Europejskiej: Europejska Wspólnota Węgla i Stali (EWWiS) - istniała do 23 lipca 2002 roku, obecnie jej kompetencje przeszły na Wspólnotę Europejską, Europejska Wspólnota Energii Atomowej (Euratom),Wspólnota Europejska (WE), do 1993 Europejska Wspólnota Gospodarcza (EWG).
Europejskie prawo wspólnotowe stale się rozwija, a jego zasięg materialny rozszerza się, obejmując coraz więcej dziedzin. Cały dorobek prawny Wspólnot Europejskich określa się mianem acquis communautaire.

Unia Europejska nie jest podmiotem prawa międzynarodowego

• Na dzień dzisiejszy Unia Europejska nie posiada podmiotowości prawnej, ponieważ Traktat o Unii Europejskiej nie nadaje jej takowej, UE zyska podmiotowość prawną w wypadku gdy zostanie zatwierdzony Traktat Lizboński, który zawiera zapisy o jej nadaniu.

Wspólnoty Europejskie posiadają podmiotowość prawną

• Podmiotowość prawna Wspólnot ma charakter pochodny i jest wynikiem niezależnych decyzji państw członkowskich, z których każde wyraża zgodę na wyposażenie ich w podmiotowość prawnomiędzynarodową. Zapisy dotyczące podmiotowości prawnej zostały zawarte w traktatach założycielskich, poczynając od Traktatu paryskiego powołującego EWWiS, również traktaty powołujące EWG i Euratom stwierdzają iż posiadają one osobowość prawną.

Prawo Wspólnotowe UE

• Przez prawo wspólnotowe rozumie się zwykle wszystkie normy, które podlegają wszechstronnej jurysdykcji Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Na system prawny wspólnot składają się więc akty o charakterze pierwotnym i wtórnym, a także umowy międzynarodowe w których Wspólnota Europejska jest stroną, oraz zasady ogólne prawa wspólnotowego w tym tzw. prawa podstawowe.

Prawo Pierwotne UE

1) Traktaty założycielskie Wspólnot: Traktat Paryski z 18 kwietnia 1951 r. ustanawiający Europejską Wspólnotę Węgla i Stali i Traktaty Rzymskie z 25 marca 1957 r. ustanawiające Europejską Wspólnotę Gospodarczą i Europejską Wspólnotę Energii Atomowej oraz przyjęte przez państwa członkowskie protokoły i oświadczenia załączone do traktatów założycielskich

2) Traktaty zmieniające traktaty założycielskie: Traktat o fuzji z 8 kwietnia 1965 roku, traktaty o przystąpieniu nowych członków oraz stowarzyszeniowe, Jednolity Akt Europejski (17-18 luty 1986) Traktat o UE (7 Luty 1992) oraz przyjęte przez państwa członkowskie protokoły i oświadczenia o TUE, Traktat Amsterdamski (2 października 1997) Traktat z Nicei (26 luty 2003)

Prawo Wtórne UE

Jest tworzone jest przez organy Wspólnot na podstawie traktatów założycielskich. W jego skład wchodzą:

1) Rozporządzenia – stanowią instrument ujednolicenia prawa w danym obszarze na całym terytorium Wspólnoty. Wydaje je Parlament Europejski działający razem z Radą w procedurze współdecydowania, Rada oraz Komisja. Wchodzą w życie po opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich. Mają zastosowanie ogólne i są bezpośrednio skuteczne (nie wymagają dodatkowych działań implementujących) w każdym państwie członkowskim, są wiążące nie tylko dla wszystkich organów państw członkowskich a także dla wszystkich osób fizycznych i prawnych których mogą dotyczyć. (Regulują przede wszystkim wspólne polityki wspólnotowe: celną, handlową, rolną, transportową oraz konkurencji)

2) Dyrektywy – wydaje je parlament działający razem z Radą, Rada oraz Komisja. Dyrektywy najczęściej kieruje się do wszystkich państw członkowskich, które zobowiązane są do podjęcia środków niezbędnych do osiągnięcia zawartych w dyrektywach celach. Państwa członkowskie zobowiązane są do wydania w określonym czasie przepisów krajowych odpowiadających treści dyrektywy. Dyrektywy wiążą państwa tylko co do celu pozostawiając władzom krajowym swobodę wyboru form i metod oraz środków prawnych do osiągnięcia tych celów. Dyrektywy mogą uchylać już istniejące prawo w państwach członkowskich zmieniać je lub tworzyć nowe prawo. Dyrektywy są w wydawane w różnych dziedzinach prawa wspólnotowego i służą urzeczywistnieniu idei rynku wewnętrznego. Regulują m.in. zagadnienia swobodnego przepływu osób, usług i kapitału, towarów, swobodę przedsiębiorczości, uznawania kwalifikacji i dyplomów uzyskanych przez obywatelu innych państw członkowskich, zasady funkcjonowanie instytucji finansowych oraz kwestię harmonizacji prawa.

3) Decyzje - do ich wydawania uprawnione są: Parlament Europejski działający razem z Radą, Rada oraz Komisja. Mają charakter wiążący lecz nie mają ( w przeciwieństwie do rozporządzeń) charakteru generalnego. Obowiązują w całości tylko tych do któych są skierowane. Mogą być skierowane zarówno do osób prawnych lub fizycznych jak i do państw członkowskich. Są indywidualnymi regulacjami, dla jednostkowych przypadków. Decyzje podobnie jak rozporządzenia, obowiązują bezpośrednio w państwach członkowskich i mogą swoim adresatom przydzielać prawa i obowiązki, których krajowe organy i sądy muszą przestrzegać.

4) Zalecenia i Opinie - mogą być kierowane do państw członkowskich oraz osób fizycznych i prawnych, nie mają one mocy wiążącej a więc adresaci nie mają obowiązku stosowania się do nich. Są to akty, które umożliwiają organom wspólnotowym wyrażanie stanowiska w pewnej dziedzinie lub w danej sprawie. Sugerują władzom państw członkowskich i ich mieszkańcom stanowisko organu wspólnotowego w określonej dziedzinie, sygnalizuj jakie cele zdaniem danego organu, powinny być osiągnięte w najbliższej przyszłości
Zasady ogólne wspólnotowego porządku prawnego
1) Zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego wobec porządków prawnych państw członkowskich – zasada nadrzędności prawa Wspólnot oznacza że normy tego prawa zajmują najwyższą pozycję wśród wszystkich norm obowiązujących w wewnętrznym porządku państw członkowskich.

2) Zasada bezpośredniego obowiązywania, bezpośredniego stosowania i bezpośredniego skutku prawa wspólnotowego w krajowych porządkach prawnych – oznacza że normy tego prawa od dnia ich wejścia w życie stają się automatycznie częścią porządku prawnego obowiązującego w państwach członkowskich, oprócz norm prawa krajowego, bez potrzeby ich inkorporacji.

3) Zasada jednolitości prawa wspólnotowego – wyraża się w dążeniu do stanu w którym prawo wspólnotowe jest w pełni i jednakowo stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

4) Zasada solidarności – zakazuje państwom członkowskim powoływania się na interesy narodowe lub trudności narodowe lub trudności wewnętrzne dla usprawiedliwienia niewykonania prawa wspólnotowego lub jednostronnego wycofania się z przestrzegania swobodnie przyjętych zobowiązań.

5) Zasada proporcjonalności - mówi o zachowaniu proporcjonalności działań organów unijnych a zarazem o nieprzekraczaniu kompetencji, które zostały jej przyznane w traktatach.

6) Zasada subsydiarności - mówi iż w zakresie, który nie podlega jej wyłącznej kompetencji, Wspólnota podejmuje działania zgodnie z zasadą subsydiarności tylko wówczas i tylko w takim zakresie w jakim cele proponowanych działań nie mogą być zrealizowane w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast z uwagi na skalę lub skutki proponowanych działań mogą być lepiej zrealizowane przez wspólnotę.

7) Zasada równowagi kompetencyjnej – oznacza iż każda z instytucji musi wykonywać swoje prawa z należytym uwzględnieniem praw pozostałych instytucji.
Obywatelstwo Europejskie
Na podstawie artykułu 17 Traktatu z Maastricht, każdy obywatel państwa członkowskiego, jest również posiadaczem obywatelstwa europejskiego. Nie znosi ono obywatelstwa narodowego, lecz jest uzupełnieniem praw i obowiązków określonych w konstytucjach poszczególnych państw członkowskich.
Przywileje wynikające z posiadania obywatelstwa Unii Europejskiej:
- Swoboda przebywania i poruszania się na terenie całej Unii
- Czynne i bierne prawo wyborcze w wyborach do Parlamentu Europejskiego
- Ochrona dyplomatyczna i konsularna ze strony innych państw członkowskich Unii;
- Prawo składania petycji do Parlamentu Europejskiego
- Prawo złożenia skargi do Rzecznika Praw Obywatelskich Unii Europejskiej (Ombudsmana Unii Europejskiej)

Autor: Karol Macias
 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »
WSTECZ
© EDUCENTRUM biuro(at)wos.org.pl

Angielski Geografia Ciąża Rosyjski Projektowanie stron Warszawa