Materiały na e-mail
Ściągnij omówione tematy na nową maturę z WOS-u (za darmo)

Email
Imię
 
Unia Europejska jako wspólnota gospodarcza PDF Drukuj Email
Integracja europejska najpełniej wyraża się na płaszczyźnie ekonomicznej, ponieważ dążenie do rozwoju gospodarczego było jej głównym motorem. Integracja Ekonomiczna zapoczątkowana była przez Belgię, Holandię i Luksemburg, które jako pierwsze zawarły unię celną, monetarną i gospodarczą, dając przykład innym krajom Europy. Formalne podstawy integracji ekonomicznej państw WE dał Traktat o utworzeniu EWG. Główne formy integracji ekonomicznej to: strefa wolnego handlu, unia celna, wspólny rynek oraz unia gospodarczo-walutowa.

Strefa wolnego handlu

To obszar wewnątrz którego zniesiono cła i inne opłaty na wszystkie lub niektóre towary.

- Zasady ustanawiające strefę wolnego handlu pomiędzy państwami członkowskimi (wówczas sześcioma) zaczęły obowiązywać w momencie wejścia w życie Traktatu o Utworzeniu Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej (wszedł  w życie w 1958 r.).

Unia celna

Obszar, wewnątrz którego zniesiono cła i inne opłaty na wszystkie lub niektóre towary i ustalono wspólną zewnętrzną taryfę celną na te towary.

- Jednym z założeń traktatu z 1957 r., na mocy którego utworzono Europejską Wspólnotę Gospodarczą, było zniesienie granic celnych w obrębie Wspólnoty oraz ustanowienie wspólnych taryf celnych dla towarów spoza EWG. Proces ten rozpoczął się 1 stycznia 1959 r. i trwał do 1 lipca 1968 r. kiedy to sześć państw członkowskich Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej utworzyło unię celną. Wspólną politykę handlową wobec państw trzecich zaczęto realizować po upływie okresu przejściowego, czyli od 1 stycznia 1970 r. Odtąd ustalano wspólną taryfę celną, zawierano jednolite umowy celne i handlowe, wprowadzano ujednolicone narzędzia polityki eksportowej i środków ochronnych. Organem realizującym wspólną politykę handlową była Komisja Europejska, działająca z upoważnienia Rady.  Podejmowano również prace mające na celu zbliżenie regulacji prawnych w państwach członkowskich, w stopniu umożliwiającym właściwe funkcjonowanie wolnego rynku. Istotne znacznie miało utworzenie Europejskiego Banku Inwestycyjnego, który miał ułatwić rozwój gospodarczy wspólnoty. Ważnym wydarzeniem było utworzenie w 1979 roku Europejskiego Systemu Walutowego, wprowadzającego europejską jednostkę walutową ECU, mechanizm wymiany i interwencji w sferze kursów walutowych a także rozmaite mechanizmy kredytowe, korzystne dla banków centralnych państw uczestniczących w systemie.

Wspólny  rynek

Poza zniesieniem ceł i innych ograniczeń ilościowych pomiędzy tworzącymi go państwami, zniesieniu  oraz prowadzeniem przez tworzące go państwa wspólnej polityki handlowej wobec państw trzecich i ujednolicenia stosowania ceł i innych ograniczeń przez wszystkie państwa przewiduje również swobodny przepływ towarów, usług, kapitału, pracowników oraz swobodę działalności gospodarczej wśród tworzących go państw.    

- Postanowienia traktatu o EWG okazały się niewystarczające do stworzenia realnie funkcjonującego rynku wewnętrznego, ponieważ skupiały się głównie na stworzeniu Unii Celnej. W związku z tym, program utworzenia wspólnego rynku opracowała Komisja WE z inicjatywy ówczesnego jej przewodniczącego Jacquesa Delorsa i przedstawiła je w Białej Księdze w 1985 r. Postanowienia o utworzenia rynku wewnętrznego zawarto w Jednolitym Akcie Europejskim, który przewidywał jego utworzenie do 1992 r. Co zostało w dużej mierze zrealizowane i prawnie zatwierdzone w Traktacie o Unii Europejskiej z Maastricht. Nakreślił on również ścieżkę dojścia poszczególnych państw członkowskich Wspólnoty Europejskiej do Unii Gospodarczej u Walutowej w trzech etapach oraz w okresie nie dłuższym niż 8-10  lat.

Unia gospodarcza (ekonomiczna) i walutowa (monetarna)

Wnoszą dodatkowo wspólny rynek kapitałowy (w tym finansowy) integrujących się krajów oraz unię kursową (unię tę można zrealizować przez wprowadzenie pełnej wymienialności walut tych krajów lub przez stosowanie we wzajemnych rozliczeniach wspólnej waluty) – unia gospodarcza oraz wyższa forma wspólnego rynku, w którym kraje członkowskie dokonały także harmonizacji wszystkich rodzajów polityki, mających wpływ na warunki konkurencji na rynkach narodowych. Przedmiotem takiej harmonizacji są przede wszystkim polityka podatkowa, monetarna i społeczna. – monetarna

- Pierwszy etap obejmował kroki dostosowawcze i liberalizacyjne, wzmocnienie koordynacji polityki gospodarczej oraz dokonanie przez Radę UE, oceny postępu poszczególnych państw w zakresie zbieżności gospodarczo-finansowej.
Etap drugi rozpoczęto 1 stycznia 1994 r., kiedy utworzono Europejski Instytut Walutowy, stanowiący zalążek przyszłego Europejskiego Banku Centralnego. Zobowiązano państwa do uczynienia ich banków centralnych w pełni niezależnymi, wprowadzono procedurę nadzoru realizacji wytycznych Rady, głównie przestrzegania dyscypliny finansowej, która miała sprzyjać ustabilizowaniu cen i obniżce stóp procentowych. Ustalono również warunki przystąpienia do trzeciego etapu Unii Gospodarczej i Walutowej, warunkując je spełnieniem tzw. Kryteriów Konwergencji. Należą do nich:
- stabilność cen: stopa inflacji nie może przekroczyć 1,5% średniej stopy inflacji trzech państw członkowskich z najniższą inflacją;
- stopy procentowe: stopa oprocentowania długoterminowego nie może różnić się o więcej niż 2% od średniej stopy oprocentowania trzech państw, w których jest ona najniższa;
- deficyt: deficyt budżetowy w poszczególnych krajach nie może przekraczać 3% PKB
- dług publiczny: nie może przekroczyć 60% PKB
- stabilność kursów wymiany: przez ostatnie dwa lata przed przystąpieniem do unii walutowej kursy wymiany muszą mieścić się w określonym marginesie wahań. W grudniu 1995 w Madrycie wspólnej walucie nadano nazwę euro. Trzeci Etap: 3 maja 1998 Rada UE uznała 11 państw członkowskich: Austria, Belgia, Finlandia, Francja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Luksemburg, Portugalia, Niemcy i Włochy spełniają warunki przystąpienia do unii walutowej. Wielka Brytania, Dania oraz Szwecja odmówiły przystąpienia do strefy Euro, natomiast Grecja nie spełniła wszystkich koniecznych warunków (została włączona do strefy Euro w 2000 roku). 1 Czerwca 1998 r. ustanowiono Europejski Bank Centralny z siedzibą we Frankfurcie. Natomiast  1 stycznia 1999 nastąpiła inauguracja euro w transakcjach bezgotówkowych w 11 krajach (bez Grecji), a od 1 stycznia 2002 wprowadzono tę walutę w formie gotówkowej w dwunastu państwach UE. 1 lipca 2002 ostatecznie wycofano z obiegu waluty narodowe 12 państw, które przystąpiły do strefy euro. Rozszerzenie strefy euro nastąpiło trzykrotnie: 1 stycznia 2007 do strefy Euro przystąpiła Słowenia, 1 stycznia 2008 Cypr oraz Malta, a 1 stycznia 2009 Słowacja. Istotne jest to że państwa, które wkroczyły w trzeci etap UGiW, przekazały kompetencje w zakresie polityki pieniężnej ( w tym ustalanie stopy procentowej) niezależnemu od rządów i instytucji Europejskiemu Bankowi Centralnemu. Zwiększono również koordynację oraz wzmocniono nadzór nad polityką gospodarczą prowadzoną przez poszczególne rządy.
EURO
- Obszar obowiązywania waluty euro nazywany jest Eurolandem.
- Waluta euro używana jest także w sześciu pozaunijnych państwach europejskich i w większości terytoriów zależnych Francji.
- Polska stara się o przyjęcie do strefy Euro, nastąpi to po spełnieniu wszystkich niezbędnych warunków (nie wcześniej niż w roku 2011).
- Znak graficzny euro jest grecką literą ε (epsilon).
- Euro występuje w nominałach: 1,2 (monety) 5, 10, 20, 50, 100, 200, 500. 1 euro = 100 eurocentów, które występują w nominałach: 1, 2, 5, 10, 20, 50.
-  Banknoty euro są drukowane pod bezpośrednią kontrolą Europejskiego Banku Centralnego i mają jednolity wygląd we wszystkich państwach strefy Euro.
- Monety są produkowane przez mennice poszczególnych państw. Monety mają jednakowy kształt, jednakowy materiał i jednakowy wygląd awersu, rewersy są inne w każdym z państw.

Autor: Karol Macias
 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »
© EDUCENTRUM biuro(at)wos.org.pl

Angielski Geografia Ciąża Rosyjski Projektowanie stron Warszawa