Materiały na e-mail
Ściągnij omówione tematy na nową maturę z WOS-u (za darmo)

Email
Imię
 
Organizacje międzynarodowe PDF Drukuj Email

Najważniejsze organizacje międzynarodowe

FAO – organizacja do spraw wyżywienia i rolnictwa
MOP – międzynarodowa organizacja pracy
UNESCO – organizacja do spraw oświaty kultury i nauki
WHO – światowa organizacja zdrowia
WTO – światowa organizacja handlu
MFW – międzynarodowy fundusz walutowy
UNIDO – organizacja do spraw rozwoju przemysłowego
IBRD – międzynarodowy bank odbudowy i rozwoju
EFTA – europejskie stowarzyszenie wolnego handlu
LPA – liga państw arabskich
NAFTA – północnoamerykański układ wolnego handlu
OPEC – organizacja państw eksportujących ropę naftową
OECD - organizacja współpracy gospodarczej i rozwoju
UE – unia europejska
KE – komisja europejska
PE – parlament europejski
ONZ – organizacja narodów zjednoczonych
CIAO – międzynarodowa organizacja lotnictwa cywilnego
RWPG – rada wzajemnej pomocy gospodarczej
EWG – europejska wspólnota gospodarcza
GATT – układ ogólny w sprawie ceł i handlu
UDEAC – unia celna i gospodarcza Afryki środkowej
ASEAN – stowarzyszenie narodów Azji południowo wschodniej
AMC – andyjski wspólny rynek
COMESA – wspólny rynek Afryki wschodniej i południowej
SELA – latynoamerykański system gospodarczy
WNP – wspólnota niepodległych państw
EWWiS – europejska wspólnota węgla i stali
EUROATOM – europejska wspólnota energii atomowej
WE – wspólnota europejska
AU – unia afrykańska
CEFTA – środkowo europejskie stowarzyszenie wolnego handlu
NATO – organizacja paktu północnoatlantyckiego
ANZUS – pakt bezpieczeństwa Pacyfiku
UZE (WEU) – unia zachodnioeuropejska
SEATO – organizacja paktu południowo-wschodniej Azji
OJA – organizacja jedności afrykańskiej
OBWE – organizacja bezpieczeństwa i współpracy w europie
ICRC – międzynarodowy komitet czerwonego krzyża
ISO – międzynarodowa organizacja informacyjna
MTF – międzynarodowe towarzystwo finansowe
MTS – międzynarodowy trybunał sprawiedliwości
UEFA – unia europejskich związków piłkarskich
WU – unia światowa  

Rada Europy

Rada Europy, założona w 1949 roku, jest najstarszą organizacją polityczną w Europie, która:
- skupia 47 państw
- przyznała status obserwatora dalszym 5 państwom (Japonia, Kanada, Meksyk, Stany Zjednoczone, Stolica Apostolska)
- jest odrębna od Unii Europejskiej złożonej z 27 państw (jednak żadne państwo nie zostało członkiem Unii, jeśli wcześniej nie należało do Rady Europy)
- ma siedzibę w Strasburgu, w północno-wschodniej Francji
- państwo kandydujące do członkostwa: Białoruś (12.03.1993)

Cele Rady Europy

- chronienie praw człowieka, bronienie demokracji i rządów prawa
- promować świadomość europejskiej tożsamości opartej na wspólnych wartościach i obecnej w różnych kulturach.
- ostoja demokracji i strażnik praw człowieka w postkomunistycznych, demokratycznych państwach Europy,
- pomoc krajom Europy Środkowej i Wschodniej w przeprowadzaniu i umacnianiu reform politycznych, prawnych i konstytucyjnych - przekazywanie wiedzy w dziedzinach takich jak prawa człowieka, demokracja lokalna, edukacja, kultura i środowisko
- promowanie wspólnych podstawowych wartości praw człowieka, rządów prawa i demokracji
- wzmacnianie bezpieczeństwa obywateli Europy poprzez walkę z terroryzmem, przestępczością zorganizowaną i handlem ludźmi
- popieranie współpracy z innymi międzynarodowymi i europejskimi organizacjami

Jak działa Rada

Głównymi organami i instytucjami Rady Europy są m.in:
- Komitet Ministrów, złożony z 47 ministrów spraw zagranicznych lub ich zastępców rezydujących w Strasburgu (ambasadorów lub stałych przedstawicieli). Komitet jest organem decyzyjnym Organizacji
- Zgromadzenie Parlamentarne, skupiające 636 członków (318 przedstawicieli i 318 zastępców) z 47 parlamentów krajowych oraz delegacje o statusie gościa specjalnego (Izrael, Kanada, Meksyk)
- sekretariat, na którego czele stoi od września 2004 roku Sekretarz Generalny Terry Davis (Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej)

Trójkąt Weimarski

Trójkąt Weimarski został powołany do życia w 1991 r. przez ministrów spraw zagranicznych Polski, Francji i Niemiec. Powstał jako organizacja służąca przede wszystkim włączeniu Polski w nurt polityki europejskiej i wspierający jej integrację ze strukturami euroatlantyckimi. Był to początek procesu transformacji w Europie Środkowej i Wschodniej. Istniał jeszcze ZSRR, Armia Czerwona stacjonowała na terytorium Polski a nieodwracalność zmian w Europie stała pod znakiem zapytania.

Dzięki tej inicjatywie Polska mogła mieć - jako jedyny kraj w regionie - poczucie szczególnego oparcia w państwach będących siłą napędową jednoczenia kontynentu. Regularne spotkania trzech ministrów spraw zagranicznych pozwalały na dyskusje o najważniejszych kwestiach międzynarodowych i na prezentowanie polskiego stanowiska w kluczowych dla kontynentu sprawach.

Lata dziewięćdziesiąte zaznaczyły się niezwykłym ożywieniem stosunków polsko-niemieckich i przezwyciężaniem odziedziczonych przez historię stereotypów. Po przystąpieniu Polski do NATO i po wejściu do UE dotychczasowa formuła Trójkąta uległa wyczerpaniu.

Rozwój wydarzeń wokół konfliktu irackiego a także kontrowersje wokół Konstytucji Europejskiej postawiły Polskę po innej stronie niż Francję i Niemcy. Oba te kraje pozostają naszymi bardzo ważnymi partnerami i dialog z nimi musi być kontynuowany.

Grupa Wyszehradzka

Narodziny współpracy przypadają na początek lat 90-tych. Podczas spotkania prezydentów Polski i Czechosłowacji oraz premiera Węgier w lutym 1991 roku przyjęto deklarację, nazwaną od miejsca spotkania Deklaracją Wyszehradzką. Wówczas to stwierdzono, że kraje te mają wspólne cele w polityce zagranicznej, a podobieństwo doświadczeń historycznych oraz bliskość geograficzna dają pole do powołania związku regionalnego, zwanego Grupą Wyszehradzką (obecnie mówimy też o Czwórce Wyszehradzkiej - bowiem od 1993 r. tworzą ją cztery państwa: Polska, Węgry, Republika Czeska i Słowacja). Współpraca czterech państw obejmie takie strefy, jak polityka zagraniczna, gospodarka, transport, ochrona środowiska i nauka. W 1991 roku podpisano także tzw. Deklarację Krakowską, w której m.in. jest mowa o możliwie szybkim przyjęciu umów o wzajemnej liberalizacji handlu. Było to podwaliną powołanego do życia 1 marca 1993 r. Środkowoeuropejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (CEFTA). W większości jednak spotkania partnerów wyszehradzkich koncentrowały się na problematyce międzynarodowej.

Mechanizmy współpracy czwórki państw, zwłaszcza w kwestiach bezpieczeństwa, procesu integracji z Unią Europejską i współpracy regionalnej, okazały się na tyle silne i sprawdzone, że pozwoliło to pokonać trudności w drugiej połowie lat 90. i rozpocząć nowy etap. Lata 1999 – 2004 Grupa Wyszehradzka zyskała na znaczeniu, wzbudzając duże zainteresowanie ze strony innych państw regionu, które wyrażają chęć przynależenia do niej. Jednak czwórka państw zgodnie uważa, że obecnie nie ma potrzeby zastanawiania się nad formalnym rozszerzaniem Grupy, ale należy wzmocnić istniejące i dobrze funkcjonujące mechanizmy i struktury.

Do usprawnienia współpracy przyczyniło się ustanowienie rotacyjnej, rocznej prezydencji Grupy. Każdą prezydencję, co roku w czerwcu, zamyka szczyt premierów Grupy Wyszehradzkiej, podczas którego dokonuje się podsumowania działań i wyznacza nowe cele i zadania na przyszłość. Grupa Wyszehradzka nie posiada żadnych rozbudowanych struktur. Jedyną jej instytucją jest Sekretariat Międzynarodowego Funduszu Wyszehradzkiego z siedzibą w Bratysławie, który finansuje wspólne przedsięwzięcia Grupy na polu kultury, edukacji i wymiany młodzieży. W 2002 r. podjęto decyzję o utworzeniu Wyszehradzkiego Funduszu Stypendialnego.

Zasadnicze cele owej współpracy zostały zrealizowane z powodzeniem. Grupa Wyszehradzka była bardzo efektywną platformą współpracy w kwestiach związanych z aspiracjami integracyjnymi Polski, Czech, Słowacji i Węgier. Rozszerzenie NATO to wielki wspólny sukces tych państw. Siłą Grupy Wyszehradzkiej jest bliskość geograficzna i podobieństwo kulturowe, gospodarcze oraz wspólnota interesów, wynikająca z przynależności do tego samego regionu.
Współcześnie najważniejszymi celami są: ochrona środowiska naturalnego, rozwój infrastruktury, transportu, energetyki i turystyki. Szczególne znaczenie wydaje się mieć wspólne działanie Czwórki w promocji naszego regionu.

CEFTA

Powstała na podstawie porozumienia podpisanego w grudniu 1992 r. w Krakowie. Sygnatariuszami porozumienia były pierwotnie trzy kraje: Czechosłowacja, Polska i Węgry. Przyczyną powstania CEFTY (Central European Free Trade Agreement) był drastyczny spadek wymiany handlowej między krajami Europy Środkowej po upadku muru berlińskiego i rozwiązaniu RWPG. Kolejną przyczyną powstania CEFTY był nacisk Unii Europejskiej, która nie chciała dopuścić do wzajemnej dyskryminacji towarów z państw, które równocześnie zgłosiły swój akces do UE. Nie bez znaczenia była również chęć zawiązania silniejszej współpracy politycznej, czego przejawem było powstanie Grupy Wyszehradzkiej.
Obecnie CEFTA ma znacznie szerszy zasięg. Do porozumienia przystąpiły Bułgaria, Słowenia, Rumunia, Chorwacja, Macedonia, Bośnia i Hercegowina, Mołdawia, Serbia, Czarnogóra oraz Albania. Obszar CEFTY rozciąga się od Bałtyku po Morze Czarne i Adriatyk.

Celem porozumienia jest zniesienie ceł w handlu między krajami członkowskimi, współpraca gospodarcza oraz tworzenie wspólnego rynku. Towary podzielono na kilka grup w ramach których cła są stopniowo znoszone.

Artykuły poszufladkowano do grup kierując się "wrażliwością" na konkurencje na rynkach państw członkowskich. Do najbardziej wrażliwych zaliczono artykuły rolno-spożywcze, na które cła nie zostaną zupełnie zniesione a nastąpi jedynie ich redukcja.

Układ Schengen

– znosi kontrole paszportową na granicach członków tego  
   Układu. Schengen – miejscowość w Luksemburgu

Członkowie Układu z Schengen

1) Austria 1.12.1997
2) Belgia 26.03.1995
3) Czechy 21.12.2007 (granice powietrzne 30.03.2008)
4) Dania 25.03.2001
5) Estonia 21.12.2007 (granice powietrzne 30.03.2008)
6) Finlandia 25.03.2001
7) Francja 26.03.1995
8) Grecja 26.03.2000
9) Hiszpania 26.03.1995
10) Holandia 26.03.1995
11) Islandia 25.03.2001
12) Litwa 21.12.2007 (granice powietrzne 30.03.2008)
13) Luksemburg 26.03.1995
14) Łotwa 21.12.2007 (granice powietrzne 30.03.2008)
15) Malta 21.12.2007 (granice powietrzne 30.03.2008)
16) Niemcy 26.03.1995
17)Norwegia 25.03.2001
18) Polska 21.12.2007 (granice powietrzne 30.03.2008)
19) Portugalia 26.03.1995
20) Słowacja 21.12.2007 (granice powietrzne 30.03.2008)
21) Słowenia 21.12.2007 (granice powietrzne 30.03.2008)
22) Szwajcaria 12.12.2008
23) Szwecja 25.03.2001
24)Węgry 21.12.2007 (granice powietrzne 30.03.2008)
25) Włochy 26.10.1997

 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »
© EDUCENTRUM biuro(at)wos.org.pl

Angielski Geografia Ciąża Rosyjski Projektowanie stron Warszawa