| Materiały na e-mail |
|---|
|
||
| Fundamentalizm |
|
|
|
Definicja fundamentalizmuRuchy o charakterze skrajnie konserwatywnym, przeciwstawiające się jakimkolwiek zmianom czy modyfikacjom religii, obyczajowości itp. Możemy wyróżnić fundamentalizm religijny i świecki. Członkami ruchów fundamentalnych są zazwyczaj emigranci i dzieci z rodzin mieszanych.Fundamentalizm religijnyRygorystyczne przestrzeganie norm wyznaczonych przez doktrynę religijną i narzucanie tych zasad innym członkom społeczności niekoniecznie wyznającym tę samą religię. Współcześnie fundamentalizm szczególnie mocno zaznacza swoją obecność w islamie, inspirując ataki terrorystyczne i prowadząc do tworzenia państw wyznaniowych, w których odrzuca się zachodni model demokracji.Fundamentalizm dotykał i dotyka wszystkie istniejące religie. W ostatnich czasach najbardziej widoczny stał się fundamentalizm ze świata muzułmańskiego, jednak ruch ten występuje w innych wielkich religiach, jak chrześcijaństwo, hinduizm czy judaizm. Źródeł fundamentalizmu religijnego można upatrywać w procesach modernizacyjnych i nowoczesności, prowadzących do relatywizacji wszelkich wartości. W sytuacji kiedy religia nie stanowi już niepodważalnego uzasadnienia panującego światopoglądu, pojawia się potrzeba powrotu do prawd objawionych. Stąd dosłowne odczytywanie tekstów świętych. Źródeł fundamentalizmu islamskiego można doszukiwać się w rosnącym niezadowoleniu muzułmanów rządzonych przez władze kolonialne oraz w sprzeciwie wobec sekularyzacji państw muzułmańskich i ich modernizacji na wzór zachodni. Fundamentalizm islamskiRodzaj fundamentalizmu religijnego; cechuje go uznawanie wyższości religii nad życiem świeckim, dążenie do utworzenia państwa islamskiego, oparcia prawa na Koranie, zwalczanie prób modernizacji islamu. Nie dopuszcza on dialogu z odmiennymi koncepcjami i ostro zwraca się przeciw innowiercom i krajom Zachodu. Fundamentaliści powołują się na prawo Szariatu (nierozerwalność praw świeckich i religijnych). Interpretują Świętą Wojnę jako zezwolenie dla terroryzmu.W niektórych państwa Szariat reguluje wszystkie dziedziny życia, np. Arabia Saudyjska. Charakterystyka fundamentalizmu religijnego:Ruch ten rozwija się, gdy zachodzą gwałtowne przemiany społeczne, a ludzie tracą jednoznaczne drogowskazy moralne i obyczajowe. Charakterystyczne dla dzisiejszej epoki (ponowoczesności) jest poczucie zagrożenia, niepewności wynikające z odrzucenia wartości religijnych (brak oparcia w religii).Fundamentalizm to odpowiedź na sekularyzację, zeświecczenie społeczeństwa. Laizacja doprowadza do relatywizmu religijnego – brak wyraźnego podziału pomiędzy tym co jest dobre, a co złe (sacrum - profanum). Fundamentalizm jest selektywny – fundamentaliści skupiają się na pewnym wybranym aspekcie danej religii, tradycji (np. na konkretnym fragmencie Koranu). Negują zdobycze techniki, a wszelką modernizację uważają za przejaw zła i demoralizacji. Jednak warto zwrócić uwagę na fakt, że fundamentaliści korzystają ze zdobyczy ponowoczesności – np. zamachowcy na Word Trade Center komunikowali się ze sobą za pomocą Internetu, telefonii komórkowej i laptopów. Świat według fundamentalistów ma charakter dualny/polarny – możemy wyróżnić biegun dobra, duchowości, światła, prawdy. Z drugiej strony istnieje ciemność i zło. Brak półcieni, szarości, barw pośrednich. Ostra, zdecydowana kategoryzacja – coś jest albo dobrem, albo złem. Wrogowie fundamentalizmu religijnego to świeckie państwa (Koran reguluje wszystkie sfery życia – nie ma podziału na życie religijne i osobiste) a przede wszystkim USA (symbol zła, materializmu, chciwości, pazerności, finansjery). Fundamentaliści głoszą hasła mesjanizmu – zbawienia. Ludziom, którzy decydują się na oddanie życia w imię obrony religii (ataki terrorystyczne) obiecują wieczne życie w raju. Źródła fundamentalizmu religijnego- ekonomiczne – w krajach arabskich ponad 50% ogółu społeczeństwa to ludzie młodzi, którzy nie widzą dla siebie przyszłości, szans rozwoju i awansu społecznego.- kulturowo-cywilizacyjne – kompleks niższości; porównywanie rozwoju swojego kraju z państwami Zachodu; fundamentalizm jako próba ochrony tego co lokalne, własne przez amerykanizacją i westernizacją. - kryzys wspólnotowości – problem wykorzenienia; ludzie mają problem z samoidentyfikacją, tożsamością, samookreśleniem się (przykład emigrantów z krajów islamskich we Francji) - utrata sensu życia, kryzys jednostki, chaos normatywny w dzisiejszym świecie – kontrast: członkowie ruchu fundamentalistycznego czują się wybrani, naznaczeni do spełnienia ważnej misji Fundamentalizm świeckiFundamentalizm świecki - rygorystyczne trzymanie się zasad i norm wyznaczonych przez doktrynę polityczną. Fundamentalizm świecki związany jest z państwami niedemokratycznymi; z historii przykładami są rządy Stalina, a we współczesnych czasach – Korea Pn. Władca traktowany jest jak osoba boska, mamy do czynienia z kultem władcy – na jego cześć tworzone są utwory literackie i muzyczne. |
| « poprzedni artykuł | następny artykuł » |
|---|
|
||