Materiały na e-mail
Ściągnij omówione tematy na nową maturę z WOS-u (za darmo)

Email
Imię
 
Problem kurdyjski PDF Drukuj Email

Problemy współczesnego świata - Problem Kurdyjski

Konflikt, u którego źródeł leży chęć posiadania przez Kurdów własnego państwa
  • ich liczebność szacuje się na około 27 mln ludzi
  • żyją oni na terytorium Turcji, Iraku i Iranu
    • w Turcji (około 15 mln),
    • w Iranie (do ok. 8 mln)
    • w Iraku (ok 5 mln)

Kurdowie są jednym z największych narodów na świecie, który nie posiada własnego państwa.

Po zakończeniu II wojny światowej hasła niepodległościowe zaczęli głosić Kurdowie irańscy
  • w roku 1946 korzystając z osłony wojsk radzieckich proklamowali oni powstanie kurdyjskiej Republiki Mahabadzkiej
  • po odejściu Rosjan republika została spacyfikowana przez Iran (15 000 ofiar)
  • dzięki tej akcji do Kurdów przylgnęło hasło popleczników komunizmu, co mocno zachwiało pozycją Kurdów na zachodzie

W roku 1961 wybuchło powstanie Kurdów irackich pod wodzą Mustafy Barzaniego

  • powstanie wygasło dopiero w roku 1974, kiedy to władze irackie obiecały przyznać Kurdom ograniczona autonomię
  • Były to tylko obietnice dlatego w roku 1975 ponownie wybuchło powstanie
  • Husajn wykorzystał do jego likwidacji broń chemiczną i swojego kuzyna Alego Hassana al. Madżida (tzw. Chemiczny Ali)
    • Plan Anfal lata 1987 – 1989
    • planowa, systematyczna eksterminacja ludności kurdyjskiej zamieszkałej na wsi. Zniszczono 4 tys. wsi i osiedli kurdyjskich, zabito około 100 tys. Mieszkańców
    • W 1988 roku Irakijczycy przeprowadzili atak chemiczny na kurdyjskie miasteczko Halabdża. W jego wyniku śmierć poniosło 5 tysięcy cywilów — głównie kobiet i dzieci. Wydarzenie to zbulwersowało międzynarodową opinię publiczną, jednak Stany Zjednoczone pozostały bierne — Bagdad walczył wtedy z irańskimi fundamentalistami.

W 1990 roku wojska irackie dokonały agresji na sąsiedni Kuwejt. Spowodowało to ostrą reakcję świta.

Rok później wojska koalicji antyirackiej zwyciężyły armię Husajna, przy czym do sukcesu walnie przyczyniło się kolejne kurdyjskie powstanie, które związało część sił irackich. Stany Zjednoczone uległy jednak namowom sojuszniczej Turcji i wstrzymały ofensywę, co pozwoliło Husajnowi krwawo stłumić powstanie kurdyjskie.

Państwa koalicji antyirackiej działając z upoważnienia ONZ zdecydowały o utworzeniu w północnym Iraku strefy bezpieczeństwa dla ludności kurdyjskiej

  • w maju 1992 roku odbyły się tam wybory do parlamentu kurdyjskiego
W III 1995 roku Turcy uderzyli na strefę kurdyjską w celu rozbicia kurdyjskiej organizacji terrorystycznej Partii Pracujących Kurdystanu – na czele której stał Ocalan, aresztowany w roku 1999 i skazany na karę śmierci
  • Problem kurdyjski wciąż pozostaje nierozwiązany
Wojska tureckie do dziś okupują 30-kilometrowy pas ziemi pod pretekstem działań antyterrorystycznych wymierzonych w PKK
  • Po II wojnie w Zatoce Perskiej Kurdystan iracki stał się najbardziej stabilną częścią okupowanego kraju. Kurdowie zostali aktywnie włączeni w procesy tworzenia nowych suwerennych władz państwowych. Pierwszym prezydentem powojennego Iraku został 7 kwietnia 2005 roku polityk Patriotycznej Unii Kurdystanu Dżalal Talabani.
Autor: dr Andrzej Żygadło
 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »