| Materiały na e-mail |
|---|
|
||
| System aksjonormatywny |
|
|
|
ObyczajeOgół reguł towarzyszący nam w życiu codziennym; nadają one życiu pewien automatyzm, zwalniają nas z konieczności każdorazowego podejmowania decyzji w codziennych sprawach (np. czy mamy jeść sztućcami czy pałeczkami, przywitać się podając znajomemu rękę czy potrzeć się z nim nosami). Obyczajom towarzyszy bezrefleksyjny automatyzm. Tworzone są oddolnie, spontanicznie. W społeczeństwie wielokulturowym tolerancja dla inności jest większa niż w społeczeństwach jednorodnych. W Polsce mniejszości etniczne i narodowe stanowią zaledwie 3% ogółu mieszkańców, dlatego też nasze społeczeństwo jest bardzo homogeniczne, zwarte i jednolite. Polacy są przywiązani do swoich norm i stanowczo je egzekwują. Sankcją negatywną za złamanie obyczajów jest np. stanie się przedmiotem plotek, wyśmianie czy krytyczna uwaga.MoralnośćSystem norm dotyczących najbardziej fundamentalnych relacji między ludźmi. Moralność dotyka spraw bardziej istotnych niż obyczaje – dotyczy takich sfer życia, w których działanie jednego człowieka nie jest obojętne dla dobra, szczęścia, zdrowia innych ludzi, dlatego działania te nie mogą pozostać prywatne (np. nie jest tylko moja sprawą, czy kłamie, bo oszukanym jest ktoś inny). Moralność pozwala oceniać czyny w kategoriach dobra lub zła.ReligiaJest to czynnik wspólnotowy, łączący ludzi i dający im poczucie jedności z innymi. Religia towarzyszy nam w najważniejszych momentach życia – jest przy nas podczas narodzin, zawierania małżeństwa czy w czasie śmierci. To także czynnik socjalizujący, ponieważ wprowadza nas w świat społeczny. Dzięki religii kultywujemy tradycję, którą przekazujemy kolejnym pokoleniom. Obecnie mamy doczynienia z kryzysem religii zinstytucjonalizowanych – w Polsce co roku kilkaset tysięcy ludzi odchodzi od Kościoła katolickiego. W życiu codziennym zaciera się granica pomiędzy sacrum a profanum.Funkcje religii• dysponuje sankcją ponadnaturalną (sądem Bożym)• inicjuje do życia społecznego • wyjaśnia sens życia, cierpienia, śmierci • podtrzymuje tradycje i zwyczaje • wzmacnia podstawowe normy obyczajowe i moralne PrawoDysponuje najbardziej sformalizowaną sankcją. We współczesnych czasach możemy zauważyć zwiększenie roli prawa w życiu społecznym.Funkcje prawa• sprzyja stabilizacji społecznej poprzez zapewnienie ładu i porządku• chroni bezpieczeństwo, wolność, własność (funkcja ochronna) • stoi na straży ludzi słabszych, starszych, dzieci i niepełnosprawnych (funkcja opiekuńcza) • reguluje używanie nowatorskich technologii, przestrzegania nowych zwyczajów (funkcja innowacyjna) Gdy regulacja prawna jest zbieżna z moralnością, prawo uzyskuje wzmocnioną legitymizację i jest łatwiejsze do stosowania. Niekiedy wyraźnie wkracza w istotne etycznie dziedziny stosunków międzyludzkich. Takie gałęzie prawa jak prawo karne, rodzinne czy spadkowe ewidentnie ingerują w normy moralne. Prawo, w odróżnieniu od molarności, obyczajów czy religii, jest celowo stanowione przez państwo i wydawane w formie pisemnej. Ponadto na jego straży stoi system sankcji i organy sprawiedliwości. |
| « poprzedni artykuł | następny artykuł » |
|---|
|
||