Materiały na e-mail
Ściągnij omówione tematy na nową maturę z WOS-u (za darmo)

Email
Imię
 
Kultura i jej wpływ na społeczeństwo PDF Drukuj Email

Definicja kultury

Jest to całokształt materialnego i duchowego dorobku ludzkości, a także przyjęte wartości, zasady i normy przekazywane z pokolenia na pokolenie.

Rodzaje segmentów kultury

Możemy wyróżnić 3 segmenty kultury:
• kultura symboliczna (duchowa) – wszystko to, co ludzie myślą; uznania, przekonania, poglądy, idee, symbole, muzyka, literatura, sztuka, filozofia
• kultura normatywna – wszystko to, co ludzie czynią; normy, wartości, reguły
• kultura materialna – wszystko to, co ludzie posiadają; przedmioty i urządzenia wymyślone bądź skonstruowane przez człowieka, a także przetworzone obiekty przyrody (np. pola uprawne, sady)
Kultura jest dziedziczona społecznie, przekazywana z pokolenia na pokolenie. Obejmuje swoim zakresem wszystkie rytuały religijne, normy, wartości jak i dorobek materialny. We współczesnym świecie żyjemy na skrzyżowaniu kultur. Najbardziej jest to widoczne w przypadku ludzi mieszkających na terenach wymieszanych etnicznie.
Wyróżniamy także kulturę narodową, która stanowi tożsamość danego narodu. Możemy do niej zaliczyć język literacki, dzieła sztuki, obyczaje, wartości, religię, święta państwowe, miejsca uważane przez naród za szczególnie ważne (np. Wawel) czy bohaterów narodowych. Ma ona na celu umacniane poczucia więzi i tożsamości, ponadto pozwala wyróżniać naród od innych nacji. Sama kultura narodowa nie jest jednolita – np. język polski ma swoje dialekty, gwary. W dzisiejszych czasach zanika kultura ludowa, ponieważ robotyzacja wyparła ludowe rękodzieło. Jednak góralska muzyka przeżywa swój renesans – przykładem tego są sukcesy kapel Golec uOrkiestra czy Brathanki.

Kultura wysoka

To kultura elitarna, do której zaliczamy m.in. muzykę klasyczną czy literaturę piękną. Dociera ona do wąskiego, specyficznego grona odbiorców. Kultura masowa jest przeznaczona dla osób mniej wrażliwych i jednocześnie mniej wybrednych. Komercjalizacja sprawia, iż zysk staje się ważniejszy od wartości intelektualnych czy artystycznych. Światem kultury popularnej rządzą moda i pieniądz.

Kultura masowa

Nie wszystkie społeczeństwa mogą uczestniczyć w kulturze masowej. Na rynek wpuszczane są tylko takie towary, które ludzie chcą kupić. Następuje spłycenie i uniwersalizacja wartości. Odbiorcami kultury masowej są ludzie o bardzo zróżnicowanym poziomie wykształcenia, różnej przynależności społecznej, wykonujący odmienne zawody. Jej charakterystyczne cechy to schlebianie niskim gustom, nieskomplikowana forma i epatowanie przemocą i erotyką. Potwierdza to popularność naiwnych romansów, wieloodcinkowych seriali i gwiazd popkultury lansowanych przez wielkie stacje telewizyjne, wytwórnie płytowe czy tygodniki publikujące plotki. Kultura masowa wyplenia pustkę w życiu ludzi bezrobotnych i starszych. Ponadto ma destruktywny wpływ na kulturę narodową i ludową. Dopiero kontakt z nowoczesnymi technologiami i środkami masowego przekazu umożliwia do niej dostęp. Skala oddziaływania kultury masowej jest zależna od stopnia urbanizacji społeczeństwa, dostępu do telewizji i Internetu oraz poziomu oświaty. Kultura masowa nazywana jest kulturą czasu wolnego. Uczestniczą w niej ludzie, którzy żyją w państwach o wysokim postępie naukowo-technicznym, co przyczynia się do skrócenia czasu pracy.

Kultura wysoka i kultura niska

Społeczeństwa tradycyjne, w których więcej wysiłku trzeba przeznaczyć na zdobywanie środków do życia, w mniejszym stopniu ulęgają jej wpływom.
We współczesnych czasach mamy doczynienia z procesem homogenizacji kultury. Polega on na łączeniu elementów kultury wysokiej i niskiej.

Wpływ kultury masowej na kulturę elitarną

Pozytywny

Negatywny

• Słynne dzieła malarskie są reprodukowane w albumach, na plakatach, na kubkach
• Rozpowszechnianie muzyki klasycznej
• Łatwy dostęp do kultury wysokiej, sztuki niosącej wyższe wartości



 
• Zagrożenie, iż twórcy działający na rzecz wąskiej grupy (elity) tworzący dzieła unikatowe poddadzą się pokusie tworzenia kultury masowej w celu powiększenia zysków
• Zysk staje się ważniejszy niż dzieło
• Schlebianie gustom odbiorców, działanie pod publikę
• Sztuka staje się łatwiejsza, mniej skomplikowana
 

Subkultura

Część kultury charakteryzująca się własnym językiem, sposobem życia. Możemy wyróżnić takie subkultury jak: punki, skini, hippisi, emo (emotional people), szalikowcy, hip hopowcy, harleyowcy, rastafarianie, sataniści, podkultura więzienna czy studencka.

Kontrkultura

Ogłoszenie norm, które są sprzeczne z dominującymi poglądami w danej kulturze. Kontrkulturę cechuje protest na otaczający świat.

Kultura alternatywna

Odmienne zapatrywanie się na sztukę i wiele innych dziedzin (np. wegetarianie, ruchy ekologiczne, feministyczne, pacyfistyczne). Ten rodzaj kultury nie walczy z tradycją i zastanym ładem. Jej cechami charakterystycznymi jest odmienne spojrzenie na sztukę, sposób odżywiania się itp. Często rodzi się z fascynacji kulturą Wschodu.
Kultura alternatywna propagowana jest przez happeningi i wydawanie własnej prasy, tzw. zimów. Jej początki sięgają wydawanych w latach 80. broszur zawierających informacje o muzyce, dla której nie było miejsca w oficjalnych mediach. Najsłynniejszym ruchem alternatywnym w Polsce była Pomarańczowa Alternatywa, działająca w latach 80. Symbole tej organizacji to kolor pomarańczowy i krasnoludki. Ruch ten zasłynął hapenningami odnoszącymi się do polskiej rzeczywistości PRLu, a ich tematem były głównie hasła polityczne, obchody rocznic, święta państwowe i wydarzenia polityczne. Ruch ten zyskał rozgłos dzięki takim kampaniom jak Dzień tajniaka, Rewolucja Krasnali, Dzień kobiet, Święty Mikołaj. Akcje te miały ośmieszyć panujący system, wykazać absurdalność, a wreszcie – sprowokować reakcje władzy i policji. Prawie wszystkie akcje Pomarańczowej alternatywy kończyły się aresztowaniami uczestników pod zarzutem zakłócania porządku publicznego. Działania Pomarańczowej Alternatywy spotykały się z dużą sympatią antykomunistycznej opozycji. Przywódcą tego ruchu był Waldemar Fydrych.

Wpływ kultury na życie społeczne

• socjalizacja i kształtowanie osobowości jednostki – człowiek dzięki kulturze uczy się norm i wzorców akceptowanych w danym społeczeństwie
• ustanowienie hierarchii wartości – kultura wskazuje, co jest godne uznania i naśladowania
• określenie wzorców w architekturze, sztuce, muzyce
• dorobek kultury przekazywany jest kolejnym pokoleniom, dzięki czemu narody zachowują ciągłość, trwałość w czasie
• umożliwia rozwój społeczny

 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »
© EDUCENTRUM biuro(at)wos.org.pl

Angielski Geografia Ciąża Rosyjski Projektowanie stron Warszawa