Zadania Rady Dzielnicy

Przechodząc do zadań Rady Dzielnicy na wstępie należy przybliżyć zadania administracji zespolonej, której podlega właśnie omawiany w podrozdziale organ administracji państwowej. Administracja zespolona podlega w terenie wojewodzie i staroście, Tworzą ją między innymi: policja, straż pożarna, inspekcja sanitarna, inspekcja budowlana i inne. Rada dzielnicy jest autonomiczną strukturą administracji w systemie administracji publicznej. Stanowi ona przykład działalności kadr w administracji publicznej. Jak podaje Dagmar Długosz w publikacji zatytułowanej „Kadry w administracji publicznej”: „W zarządzaniu ludźmi szczególnie istotna jest realizacja pięciu celów:

• umożliwienie kierownictwu organizacji osiągania jej zamierzonych celów;
• pełne wykorzystanie możliwości i umiejętności wszystkich zatrudnionych;
• opracowanie systemu selekcji i awansowania, które wspiera strategię organizacji;
• obsadzanie stanowisk odpowiednimi ludźmi;
• uznanie funkcji zarządzania ludźmi za równie istotne, jak innych funkcji w organizacji (finanse czy komunikowanie się z otoczeniem).”¹

Zarządzanie zasobami ludzkimi w administracji publicznej

Marek Kostera w książce „Zarządzanie personelem”² wskazuje następujące funkcje zarządzania zasobami ludzkimi w administracji publicznej, które pozostawiają w gestii dyrektora dzielnicy:

• planowanie zatrudnienia odpowiednio do przewidzianych potrzeb i celów organizacji;
• rekrutację i selekcję pracowników o odpowiednim przygotowaniu;
• rekrutację i selekcję pracowników wyznających istotne dla organizacji wartości;
• ocenę pracy pracowników;
• wynagrodzenie i inne środki motywowania i nagradzania;
• kształcenie i rozwój personelu, którego celem jest wzrost wiedzy oraz umiejętności pracowników w interesie organizacji ich zatrudniającej.

Działalność Rady dzielnicy

Omawiając działalność Rady dzielnicy, Dyrektora dzielnicy, Zarządu dzielnicy, Urzędu dzielnicy należy przedstawić dokument z 2002 roku. W dniu 27 października 2002 roku weszła w życie ustawa z 15 marca 2002 roku o ustroju miasta stołecznego Warszawy. Jednym z najważniejszych jej postanowień jest ustanowienie Warszawy gminą mającą status miasta na prawach powiatu. Spowodowało to likwidację wielu szczegółowych rozwiązań, które w odniesieniu do Warszawy jako związku komunalnego określała ustawa warszawska z 25 marca 1994 roku. Równocześnie w Warszawie, podobnie jak w całym kraju zaczęła obowiązywać uchwalona 22 maja 2002 roku ustawa o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta. W myśl nowej ustawy Prezydent miasta przejął kompetencje dotychczasowych organów kolegialnych, czyli zarządów gmin, powiatu. Odtąd to on jednoosobowo decyduje w tych sprawach, które wymagały podjęcia uchwały po głosowaniu na posiedzeniach zarządu.

Tak, więc wszystkie uprawnienia wykonawcze, jak na przykład gospodarowanie nieruchomościami gminnymi, czy zbywanie lokali są dziś domeną prezydenta miasta. Jednoosobowa jest też jego odpowiedzialność za realizację powierzonych mu obowiązków. Na wniosek prezydenta przewodniczący rady będzie musiał włączyć do porządku obrad najbliższej sesji rady projekt uchwały, pod warunkiem, że wpłynął on z tygodniowym wyprzedzeniem. W sprawach nie cierpiących zwłoki prezydent będzie wydawał gminne przepisy porządkowe, zatwierdzane przez radę na najbliższej sesji. Prezydent może być odwołany jedynie w drodze referendum lub decyzją prezesa Rady Ministrów. Referendum może być rozpisane z inicjatywy mieszkańców lub rady gminy, gdy nie udzieli mu absolutorium.

Uchwałę w sprawie referendum odwołującego prezydenta rada może podjąć także z innego powodu, na wniosek swego ustawowego składu. W takim przypadku obowiązuje głosowanie imienne i do podjęcia uchwały wymagana jest większość 3/5 głosów. Jeśli wniosek nie uzyska wymaganej większości to następny można zgłosić po 12 miesiącach. Wnioskując o odwołanie prezydenta z innego niż absolutorium powodu, rada musi pamiętać, że nieudane dla niej referendum skutkuje zakończeniem działania rady. Z tego względu, że kierowanie gminą, a zwłaszcza tak wielkim organizmem miejskim jak Warszawa, nie jest możliwe jednoosobowo, ustawa dopuszcza możliwość powoływania nie więcej niż czterech zastępców prezydenta miasta. Zastępcy oraz skarbnik i sekretarz gminy podzielą między siebie kompetencje i obowiązki władzy wykonawczej w gminie, ale wyłącznie w zakresie, w jaki wyposaży ich burmistrz, a w Warszawie i innych dużych miastach prezydent miasta. Ustawa wprowadziła również zmiany ustrojowe miasta. Tak, więc z dniem 27 października 2002 roku przestała istnieć licząca niemal milion mieszkańców i obejmująca obszar przedwojennej Warszawy gmina Warszawa – Centrum oraz pozostałych dziesięć gmin warszawskich, zwanych dotąd popularnie „gminami wianuszka” z racji tego, że niby wieniec oplatały wokół gminę Centrum a także przestał istnieć powiat warszawski. Miasto stołeczne Warszawa jest odtąd nie jak do tej pory związkiem gmin, a jedną gminą na prawach powiatu. Gminę warszawską podzielona na osiemnaście jednostek pomocniczych – dzielnic, z których siedem to dotychczasowe dzielnice w gminie Warszawa–Centrum, dziesięć to byłe „gminy wianuszka” i osiemnasta to dotychczasowa gmina Wesoła. W nowej gminie Warszawa władzę uchwałodawczą i funkcje kontrolne sprawuje okrojona liczbowo do sześćdziesięciu radnych rada miasta stołecznego Warszawy, a uprawnienia wykonawcze obejmie wybrany w bezpośrednich wyborach Prezydent m. st. Warszawy. Dla dzielnic warszawskich ustawodawca przewidział, jak dotychczas, rady dzielnic jako organ stanowiący i kontrolny oraz zarządy dzielnic jako organ wykonawczy. Szereg spraw należących do zakresu działania dzielnicy zostało wyszczególnionych w ustawie. Należą do nich między innymi:

• utrzymywanie i eksploatacja placówek oświaty i wychowania, kultury, pomocy społecznej, rekreacji, sportu i turystyki;
• ochrona zdrowia;
• utrzymanie zieleni i dróg o charakterze lokalnym.³

Zakres zadań realizowanych przez dzielnice określa statut miasta i inne uchwały Rady m. st. Warszawy. Na czele zarządu dzielnicy stoi burmistrz dzielnicy wybierany pośrednio przez radę dzielnicy – dotychczas dyrektor dzielnicy był wybierany spośród kandydatów zgłoszonych przez prezydenta Warszawy. Dopiero, jeśli w ciągu 30 dni rada nie zdoła wybrać zarządu to zostanie on powołany przez Prezydenta.

Ustawa dość ogólnie i skrótowo określa funkcje miasta stołecznego Warszawy w nowym kształcie ustrojowym stwierdzając, że należą do nich zadania i kompetencje określone w ustawach o samorządzie gminnym i samorządzie powiatu, a dodatkowo, tzw. „zadania wynikające ze stołeczności”, a polegające na zapewnianiu funkcjonowania organów i władz Państwa Polskiego, przedstawicielstw państw i organizacji międzynarodowych oraz tworzenia warunków do funkcjonowania urządzeń publicznych mających znaczenie dla stołeczności miasta.

W konsekwencji nowych uregulowań gmina Warszawa gromadzi kompetencje, dotychczas podzielone między związek komunalny m. st. Warszawy, gminy warszawskie oraz powiat warszawski, co jest niewątpliwie krokiem ku poprawie skuteczności w zarządzaniu miastem i usuwa, powszechnie krytykowane, nieracjonalne, skomplikowane i niejasno podzielone kompetencje i uprawnienia dotychczasowych aktorów na warszawskiej scenie samorządowej.

Rada dzielnicy, Dyrektor dzielnicy, Zarząd dzielnicy, Urząd dzielnicy działają na rzecz dobra publicznego i są zobligowani do przestrzegania kodeksu etyki w polskiej służbie cywilnej. Zbiór normatywnych założeń kodeksu ciągle ewoluuje i jego zmiany są w fazie projektu, ale konieczne jest przedstawienie głównego jego zarysu.

Autor: Anna Płaza
Przypisy:
¹ D. Długosz: Kadry w administracji publicznej, [w:] J. Hauser: Administracja publiczna, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2005, s. 233.
² M. Kostera: Zarządzanie personelem, Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 1994, ss. 43 – 120.
³ Informacje o zmianach ustawowych podano [za:] http://www.um.warszawa.pl/v_syrenka/archiwum/index.php z dn. 24. 07. 2008.