Materiały na e-mail
Ściągnij omówione tematy na nową maturę z WOS-u (za darmo)

Email
Imię
 
Początki struktur niepodległościowych PDF Drukuj Email

7 X 1918 roku Rada Regencyjna wydała Manifest do Narodu polskiego, w którym formułowała zasady niepodległości Polski

  • uzyskała szerokie poparcie endecji, bez poparcia ze strony Piłsudskiego

  • powołano nowy rząd na czele ze Świerzyńskim, przy czym już od samego początku istnienia traci on na znaczeniu, gdyż nie ma poparcia ze strony ludowców i PPS

W zaborze pruskim władzę przejęła Naczelna Rada Ludowa, w której działał Korfany

  • w XII 1918 roku kierowała ona powstaniem wielkopolskim

  • rozwiązana w VIII 1919 roku

W Galicji

19 X 1918 roku powołano do życia Radę Narodową Księstwa Cieszyńskiego

  • dążyła do przyłączenia Śląska Cieszyńskiego do Polski

28 X 1918 roku powstała Polska Komisja Likwidacyjna, na czele z Witosem

  • w jej skład weszły wszystkie partie i stronnictwa polit. działające na terenie Galicji;

  • gł. rolę odegrały: PSL „Piast”, PPSD i SDN;

6 XI 1918 roku w Lublinie powstał Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej, na czele z Daszyńskim

  • 7 XI 1918 roku wydał on manifest do narodu polskiego, w którym mówił o przejęciu władzy w Polsce do momentu zwołania Sejmu Ustawodawczego

Powstanie państwa

10 XI 1918 roku do Warszawy z Magdeburga przybył Piłsudski

  • Rada Regencyjna podporządkował mu się oddając mu 11 XI naczelne dowództwo nad wojskiem polskim

  • 14 XI 1918 roku Rada Regencyjna rozwiązała się i oddała Piłsudskiemu pełnię władzy

  • na wieść o tym rząd Daszyńskiego ustąpił w Lublinie

  • Piłsudski powołał nowy rząd, który oddał w ręce Moraczewskiego, wywodzącego się z ruchu socjalistycznego

21 XI 1918 roku nowy rząd wydał Manifest do Narodu Polskiego

  • mówił o ludowym charakterze władzy

  • zakładał reformę rolną i nacjonalizację przemysłu

  • decyzje uzależniał od zatwierdzenia przez Sejm Ustawodawczy

    • wybory rozpisano na 26 I 1919 roku

  • przy okazji wydano dekret o 8 godzinnym dniu pracy i ubezpieczeniach robotników od choroby

22 XI 1918 roku Moraczewski i Piłsudski podpisali dekret o najwyższej władzy reprezentacyjnej RP.

  • pełnię władzy do momentu powołania Sejmu Ustawodawczego / SU / przejął Piłsudski jako Tymczasowy Naczelnik Państwa

      • powoływał rząd składający się z prezydenta i ministrów

      • do niego i do rządu należała władza ustawodawcza

      • wydawane przez rząd i Naczelnika dekrety miały być zatwierdzone przez wybrany z czasem SU

Tymczasem jednak pojawiły się pierwsze problemy nowej władzy

  • SDKPiL i PPS – Lewica utworzyły 16 XII 1918 roku Komunistyczną Partię Robotniczą Polski

  • 26 XII 1918 roku wybuchło w Poznaniu powstanie wielkopolskie

    • rozpoczął je przyjazd Paderewskiego do Poznania

    • walki wybuchły w okolicach Nakła, Inowrocławia i Leszna

    • 8 I 1919 roku władzę w Wielkopolsce przejęła Naczelna Rada Ludowa

    • zawieszenie broni udało się osiągnąć za pośrednictwem KNP z Paryża

    • 16 II 1919 roku w Trewirze podpisano rozejm

      • Wielkopolskę włączono do Polski

  • w nocy z 4 na 5 I 1919 roku doszło do próby prawicowego zamachu stanu

    • na jego czele stali Sapieha, Zdziechowski i Januszajtis

    • Piłsudski wiedział o jego przygotowaniach i pozwolił na częściową jego realizację w celu późniejszego zdyskredytowania prawicy

    • Co więcej nie tylko nie wyciągnął on większych konsekwencji, ale również skłonił Moraczewskiego do ustąpienia ze stanowiska premiera powierzając to stanowisko Paderewskiemu, który miał utworzyć rząd koalicyjny

      • Było to działanie przemyślane politycznie , gdyż rząd Paderewskiego został uznany przez KNP z Paryża, a co za tym idzie uznanie państw Ententy

    • Paderewski objął urząd 16 I 1919 roku

    • 26 I 1919 roku odbyły się zaś wybory do Sejmu w Królestwie i Galicji

        • przewagę znaczącą osiągnęła endecja

Na I posiedzeniu SU Piłsudski złożył swoją funkcje, otrzymał ją jednak z powrotem w zmienionej postaci, jako Naczelnik Państwa dzięki Małej Konstytucji z 20 II 1919 roku. Zakładała ona:

  • niepodzielną władzę SU o charakterze suwerennym i nieokreślonym w czasie

  • władza wykonawcza została uzależniona w dużej mierze od Sejmu

  • Sejm uzyskał wyłączne prawo stanowienia ustaw

  • Naczelnik i rząd podporządkowano Sejmowi

  • Naczelnik reprezentował państwo na zewnątrz, stał na czele administracji wojskowej i cywilnej

  • Każdy akt wydany przez Naczelnika wymagał kontrasygnaty właściwego ministra

  • Naczelnik powoływał rząd, jednak w porozumieniu z Sejmem

  • Rząd odpowiadał przed Sejmem solidarnie, ministrowie indywidualnie

- Wotum nieufności wobec ministra nie oznaczało dymisji całego rządu

 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »
© EDUCENTRUM biuro(at)wos.org.pl

Angielski Geografia Ciąża Rosyjski Projektowanie stron Warszawa