|
Początki struktur niepodległościowych |
|
|
|
7 X 1918 roku Rada Regencyjna wydała Manifest do Narodu polskiego, w którym formułowała zasady niepodległości Polski
-
uzyskała szerokie poparcie endecji, bez poparcia ze strony Piłsudskiego
-
powołano nowy rząd na czele ze Świerzyńskim, przy czym już od samego początku istnienia traci on na znaczeniu, gdyż nie ma poparcia ze strony ludowców i PPS
W zaborze pruskim władzę przejęła Naczelna Rada Ludowa, w której działał Korfany
W Galicji
19 X 1918 roku powołano do życia Radę Narodową Księstwa Cieszyńskiego
28 X 1918 roku powstała Polska Komisja Likwidacyjna, na czele z Witosem
-
w jej skład weszły wszystkie partie i stronnictwa polit. działające na terenie Galicji;
-
gł. rolę odegrały: PSL „Piast”, PPSD i SDN;
6 XI 1918 roku w Lublinie powstał Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej, na czele z Daszyńskim
Powstanie państwa
10 XI 1918 roku do Warszawy z Magdeburga przybył Piłsudski
-
Rada Regencyjna podporządkował mu się oddając mu 11 XI naczelne dowództwo nad wojskiem polskim
-
14 XI 1918 roku Rada Regencyjna rozwiązała się i oddała Piłsudskiemu pełnię władzy
-
na wieść o tym rząd Daszyńskiego ustąpił w Lublinie
-
Piłsudski powołał nowy rząd, który oddał w ręce Moraczewskiego, wywodzącego się z ruchu socjalistycznego
21 XI 1918 roku nowy rząd wydał Manifest do Narodu Polskiego
-
mówił o ludowym charakterze władzy
-
zakładał reformę rolną i nacjonalizację przemysłu
-
decyzje uzależniał od zatwierdzenia przez Sejm Ustawodawczy
-
przy okazji wydano dekret o 8 godzinnym dniu pracy i ubezpieczeniach robotników od choroby
22 XI 1918 roku Moraczewski i Piłsudski podpisali dekret o najwyższej władzy reprezentacyjnej RP.
Tymczasem jednak pojawiły się pierwsze problemy nowej władzy
-
SDKPiL i PPS – Lewica utworzyły 16 XII 1918 roku Komunistyczną Partię Robotniczą Polski
-
26 XII 1918 roku wybuchło w Poznaniu powstanie wielkopolskie
-
rozpoczął je przyjazd Paderewskiego do Poznania
-
walki wybuchły w okolicach Nakła, Inowrocławia i Leszna
-
8 I 1919 roku władzę w Wielkopolsce przejęła Naczelna Rada Ludowa
-
zawieszenie broni udało się osiągnąć za pośrednictwem KNP z Paryża
-
16 II 1919 roku w Trewirze podpisano rozejm
-
w nocy z 4 na 5 I 1919 roku doszło do próby prawicowego zamachu stanu
-
na jego czele stali Sapieha, Zdziechowski i Januszajtis
-
Piłsudski wiedział o jego przygotowaniach i pozwolił na częściową jego realizację w celu późniejszego zdyskredytowania prawicy
-
Co więcej nie tylko nie wyciągnął on większych konsekwencji, ale również skłonił Moraczewskiego do ustąpienia ze stanowiska premiera powierzając to stanowisko Paderewskiemu, który miał utworzyć rząd koalicyjny
-
Paderewski objął urząd 16 I 1919 roku
-
26 I 1919 roku odbyły się zaś wybory do Sejmu w Królestwie i Galicji
Na I posiedzeniu SU Piłsudski złożył swoją funkcje, otrzymał ją jednak z powrotem w zmienionej postaci, jako Naczelnik Państwa dzięki Małej Konstytucji z 20 II 1919 roku. Zakładała ona:
-
niepodzielną władzę SU o charakterze suwerennym i nieokreślonym w czasie
-
władza wykonawcza została uzależniona w dużej mierze od Sejmu
-
Sejm uzyskał wyłączne prawo stanowienia ustaw
-
Naczelnik i rząd podporządkowano Sejmowi
-
Naczelnik reprezentował państwo na zewnątrz, stał na czele administracji wojskowej i cywilnej
-
Każdy akt wydany przez Naczelnika wymagał kontrasygnaty właściwego ministra
-
Naczelnik powoływał rząd, jednak w porozumieniu z Sejmem
-
Rząd odpowiadał przed Sejmem solidarnie, ministrowie indywidualnie
- Wotum nieufności wobec ministra nie oznaczało dymisji całego rządu
|