Start Materiały Arkusze maturalne Wypracowania Matura Kursy Ściągi

Testy z WOS-u WOS CD Geografia CD Angielski CD Kurs WOS Polski Rosyjski CD

Start

Komisja Europejska jej powstanie, struktura i uprawnienia

Wiadomości

	Sprawdzony sposób na zdanie matury z WOS-u

Materiały na e-mail

Ściągnij omówione tematy na nową maturę z WOS-u (za darmo)

Komisja Europejska jej powstanie, struktura i uprawnienia

Powstanie Komisji Europejskiej

Komisja została utworzona w 1958 roku, wraz z powstaniem EWG, stanowiąc instytucjonalny odpowiednik Wysokiej Władzy, organu wykonawczego utworzonej w 1952 roku Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali. Na mocy Traktatu o fuzji organów Wspólnot z 1965 roku Komisja i Wysoka Władza połączyły się, dając początek Komisji Wspólnot Europejskich. Mocą decyzji własnej z 8 listopada 1993 roku organ ten przyjął nazwę Komisji Europejskiej.

Struktura Komisji Europejskiej

Wysoka Władza - organ najwyższy EWWiS (Europejska Wspólnota Węgla i Stali), który składał się z 9 członków mianowanych na 6 lat (funkcjonariusze tego organu posiadali status funkcjonariuszy międzynarodowych) została następnie zastąpiona na mocy konwencji z 8 kwietnia 1965 od 1 lipca 1967 Komisją Europejską jako jednym wspólnym organem zarządzającym trzema Wspólnotami Europejskimi. Rada Ministrów składająca się z przedstawicieli państw członkowskich na szczeblu ministerstw połączona następnie w 1967 z Radami EWG i Euratomu. Trybunał Sprawiedliwości i Parlament Europejski - wspólne organy EWG, EWWiS i Euratomu. Komitet Doradczy był organem pomocniczym Komisji. Obecnie organy EWWiS stanowią I filar Unii Europejskiej.

Uprawnienia i zadania Komisji Europejskiej

Komisja ma trzy główne uprawnienia:
- kontrolne;
- inicjatywne;
- wykonawcze.

Na mocy artykułu 211 TWE do zadań Komisji należy:
- nadzór nad wykonywaniem traktatu i decyzji podjętych na jego podstawie przez organy Wspólnoty (kontrola stosowania prawa Wspólnoty);

- formułowanie zaleceń oraz zajmowanie stanowiska w dziedzinach objętych traktatem, o ile traktat wyraźnie to przewiduje oraz kiedy Wspólnota uzna to za niezbędne;

- podejmowanie decyzji (w sensie uchwalania aktów prawnych) w granicach kompetencji określonych treścią traktatu oraz odpowiednie współdziałanie z Radą i Parlamentem Europejskim (współdziałanie w zakresie stanowienia prawa, zwłaszcza wykonywanie przysługującemu komisji prawa inicjatywy legislacyjnej) (Powyższą kompetencję Komisji Europejskiej formułuje artykuł 250 TWE);

- wykonywanie uprawnień przekazanych jej przez Radę do realizacji uchwalonych przez Radę przepisów.

TWE i EWG

TWE – Traktaty Wspólnoty Europejskiej, tzw. Traktaty rzymskie to ogólna nazwa dwóch umów międzynarodowych, podpisanych przez Francję, Republikę Federalną Niemiec, Włochy, Belgię, Holandię i Luksemburg 25 marca 1957. Uroczystość miała miejsce w sali Horacjuszy i Kuracjuszy w Rzymie.

Pełna nazwa pierwszego z dokumentów brzmiała: Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą, zwany obecnie Traktatem ustanawiającym Wspólnotę Europejską (TWE), ponieważ Traktat z Maastricht usunął przymiotnik gospodarczy, tak z nazwy traktatu, jak i z nazwy wspólnoty.

Drugą umową był podpisany Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Energii Atomowej (Euratom). Oba te traktaty weszły w życie 1 stycznia 1958. Choć wejście w życie traktatu z Maastricht w 1993 było krokiem w kierunku jeszcze bliższej integracji, to wciąż większość decyzji w organach Unii jest podejmowanych na mocy Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE), który pozostaje podstawą legislatury wspólnotowej.

Zdaniem Ireneusza Jędrzejewskiego, autora publikacji „Zarys systemu instytucjonalnego Wspólnot Europejskich”:
„O ile zadania innych organów Wspólnoty określane są w traktacie bardzo deklaratywnie, o tyle artykuł 211 zawiera konstytutywny opis zadań Komisji. Mimo użytego w tym artykule sformułowania, że spełnienie przez Komisję wymienionych zadań ma służyć »zapewnieniu prawidłowego funkcjonowania i rozwoju wspólnego rynku«, zgodnie z obowiązującą wykładnią artykułu 211 wskazane zadania Komisji rozciągają się na »ogół działalności Wspólnoty«.”

I. Jędrzejewski: Zarys systemu instytucjonalnego Wspólnot Europejskich, [w:] Unia Europejska. Przygotowania Polski do członkostwa, [red. naukowa i koordynacja] E. Kawecka – Wyrzykowska, E. Synowiec, Instytut Koniunktur i Cen Handlu Zagranicznego, Warszawa 2001, ss. 87 – 88.

Zadaniem Komisji jako „stróża traktatów” jest czuwanie nad przestrzeganiem stosowania pierwotnego i wtórnego prawa.

Dług publiczny w Polsce w latach 1999-2008 w mld zł

Źródło: Opracowanie własne, [za:] R. Milewski: Elementarne zagadnienia ekonomii, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006, ss. 101-103.

Stabilność makroekonomiczna państw UE stała się, bowiem bardzo ważna w warunkach tworzenia unii gospodarczej i walutowej.
Najistotniejszą korzyścią z utworzenia UGiW (Unii Gospodarczej i Walutowej) jest jej stabilizujące oddziaływanie na gospodarki krajów członkowskich. Niezależność banków centralnych oraz uczestnictwo w Europejskim Systemie Walutowym spowodowały, że jeszcze przed utworzeniem UGiW inflacja w krajach członkowskich Unii spadła do niskiego poziomu, nastąpiła daleko posunięta zbieżność narodowych stóp procentowych oraz stabilizacja kursów walutowych. Wprowadzenie euro wyeliminowało ryzyko walutowe występujące w obrębie UGiW, tj. niepewność, co do kształtowania się kursów między walutami narodowymi. Tym samym zredukowano koszty transakcyjne wymiany tych walut oraz koszty arbitrażu walutowego, czyli operacji zabezpieczających przed ryzykiem kursowym. Zapewniło to większą swobodę i dynamiką prowadzenia działalności gospodarczej, a zwłaszcza handlu.
Poprzez zgłaszane Radzie propozycje legislacyjne Komisja jest inicjatorem polityki Wspólnoty we wszystkich jej dziedzinach. Komisja posiada swoisty monopol na prawo inicjatywy legislacyjnej w granicach określonych traktatem. Należy jednak zwrócić uwagę, że Rada ma możliwość żądania od Komisji przedstawienia propozycji legislacyjnej.
„Komisja nie ma wyłącznego prawa inicjatywy legislacyjnej w dwóch dziedzinach objętych Traktatem o Unii Europejskiej – w zakresie polityki zagranicznej i bezpieczeństwa oraz w zakresie wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych. Nie oznacza to bynajmniej zupełnego wyłączenia tych dziedzin z obszaru działalności inicjatywnej Komisji”.

--
I. Jędrzejewski: Zarys systemu instytucjonalnego Wspólnot Europejskich, [w:] Unia Europejska. Przygotowania Polski do członkostwa, [red. naukowa i koordynacja], E. Kawecka – Wyrzykowska, E. Synowiec, Instytut Koniunktur i Cen Handlu Zagranicznego, Warszawa 2001, s. 88.

Komisja stanowi jakby sztab planistyczny, którego zadaniem jest opracowanie propozycji mających na celu realizację określonych traktatem zadań. Komisja zgłasza Radzie inicjatywy legislacyjne, służące zarówno:
- zniesieniu lub zmianie obowiązujących aktów prawnych;

- uchwaleniu nowych.

Formułując propozycję aktu prawnego komisja standardowo dokonuje identyfikacji interesu UE, przeprowadza odpowiednio szeroką konsultację oraz ocenia zgodność propozycji z wymogami subsydiarności. Zgodnie z artykułem 250 TWE, zgłoszona przez komisję propozycja może być zmieniona przez Radę jedynie przy zachowaniu wymogu jednomyślności w głosowaniu. Niezależnie od zgłaszanych propozycji aktów prawnych Komisja wykonuje działalność inicjatywną, opracowując tzw. zielone księgi, zawierające podstawy do dyskusji dla tematycznie wybranych kręgów odbiorców oraz tzw. białe księgi, obejmujące programy legislacyjne. W ten sposób komisja pobudza działalność integracyjną oraz usprawnia funkcjonowanie dziedzin objętych wspólną polityką.
Biała Księga - opracowany w latach 1993-1996 przez ekspertów dokument, który określa stan dopasowania polskich rozwiązań do standardów Unii Europejskiej. Prezentuje on działania oraz metody przygotowania Polski do członkostwa w Unii. Obejmuje prawo, gospodarkę oraz naukę i technologię - ogółem ponad 70 tomów.
Komisja Europejska, dyrekcje generalne Komisji (zwłaszcza ds. Stosunków Zewnętrznych i ds. Rozwoju) współpracują z innymi organami UE w ramach Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa. Komisja realizuje filozofię ponadnarodowości, która dominuje w ramach Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa. Komisja obok Rady Europejskiej uczestniczy w procesie zawierania porozumień międzynarodowych.
Z kolei uprawnienia wykonawcze Komisji wynikają bezpośrednio z treści Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską bądź są efektem przekazania jej tych uprawnień zgodnie z postanowieniami traktatu przez Radę. Pozycja Komisji w zakresie jej kompetencji wykonawczych została wzmocniona w drugiej połowie lat osiemdziesiątych postanowieniami Jednolitego Aktu Europejskiego. Wcześniej Rada rzadko korzystała z możliwości przekazania określonych uprawnień wykonawczych komisji. Wykonywanie przez Komisję uchwalonych przez Radę przepisów prawa odbywa się często w toku procedury komitetowej, zakładającej udział wspierającego Komisję specjalnego komitetu. Komitet, w skład, którego wchodzą przedstawiciele państw członkowskich, obraduje pod przewodnictwem przedstawiciela komisji. Jest to rodzaj forum dyskusyjnego umożliwiającego Komisji, przed przyjęciem określonych przepisów wykonawczych, nawiązanie dialogu z właściwymi władzami państw członkowskich. Dialog ma prowadzić do takiej konstrukcji przepisów wykonawczych, które możliwie najpełniej będą uwzględniały specyfikę państw członkowskich.
Ważnym obszarem kompetencji wykonawczych Komisji jest administrowanie przeznaczonymi na realizację wspólnych przedsięwzięć środkami finansowymi, w tym funduszami Wspólnoty (na przykład Europejskim Funduszem Orientacji i Gwarancji w Rolnictwie - nazwa Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji w Rolnictwie to FEOGA.).

Komisja składała się z dwudziestu członków – komisarzy, przy czym ich liczba mogła zostać zmieniona przez Radę pod warunkiem jednomyślności. Każde z państw członkowskich musi mieć, co najmniej jednego komisarza w Komisji, jednak nie więcej niż dwóch. Kwestia składu Komisji Europejskiej była jednym z głównych punktów obrad Konferencji Międzyrządowej w sprawie reformy instytucjonalnej UE, która zakończyła się w nocy z 10 na 11 grudnia 2000 r. uzgodnieniem Traktatu Nicejskiego. W myśl postanowień tego Traktatu, począwszy od 1 stycznia 2005 r. każde państwo członkowskie UE będzie desygnować do Komisji jednego swego obywatela. Tak będzie do czasu, kiedy do UE przestąpi 11 nowych państw. Po przystąpieniu do UE kolejnego, dwudziestego siódmego państwa, Rada UE, działając jednomyślnie, ograniczy liczbę komisarzy do mniejszej niż liczba państw członkowskich, wprowadzając zarazem w Komisji system rotacyjny, oparty na zasadzie równości państw członkowskich. W Nicei uzgodniono również, iż przewodniczący Komisji Europejskiej będzie w przyszłości wybierany w drodze głosowania większościowego w Radzie UE (a nie na drodze nieformalnych konsultacji i ustaleń szefów państw i rządów). Będzie on dysponował większą niż obecnie swobodą przy rozdziale tek pomiędzy komisarzy - członków Komisji, a także będzie miał prawo odwoływania komisarzy. Po wejściu w życie Traktatu Nicejskiego członkami Komisji jest każdorazowo tyluż komisarzy, ile państw liczy Unia, czyli obecnie 27. Każdy z komisarzy jest odpowiedzialny za określony dział pracy, są, więc oni odpowiednikami ministrów w zwykłym rządzie. Instytucje Komisji zatrudniają około 32 tysięcy urzędników. Obecnym przewodniczącym jest José Manuel Barroso, którego kadencja upływa w 2009 roku. Siedzibą Komisji Europejskiej jest Bruksela. Za organizację pracy całej Komisji odpowiada jej Sekretariat Generalny. Każdy komisarz nadzoruje natomiast pracę jednej lub kilku Dyrekcji Generalnych. Poszczególne Dyrekcje Generalne zajmują się konkretnymi dziedzinami: stosunkami zewnętrznymi, rozszerzeniem UE, gospodarką i finansami, handlem, przedsiębiorstwami, społeczeństwem informacyjnym, konkurencją, rynkiem wewnętrznym, rolnictwem, rybołówstwem, transportem, energią, cłami i podatkami, zatrudnieniem i sprawami społecznymi, ochroną środowiska, zdrowiem i ochroną konsumentów, badaniami naukowymi, edukacją i kulturą, budżetem, kontrolą finansową, polityką regionalną, polityką na rzecz rozwoju i pomocą humanitarną, sprawiedliwością i sprawami wewnętrznymi.
José Manuel Durão Barroso (ur. 23 marca 1956 w Lizbonie) - polityk portugalski. W rządzie Cavaco Silvy minister spraw zagranicznych, po wygranej konserwatystów w wyborach 2002 r. został premierem Portugalii, którą to funkcję pełnił do 29 czerwca 2004, czyli ogłoszenia go przyszłym szefem Komisji Europejskiej. Na czele „europejskiego rządu” stoi od 1 listopada 2004. W 2007 roku otrzymał tytuł doktora honoris causa Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie.
Struktury Komisji Europejskiej dla WPZiB
struktura komisji europejskiej

Źródło: J. Czaputowicz: Instytucjonalizacja Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa Unii Europejskiej, Polska w Europie 2 (44) 2003, s. 71.

« poprzedni artykuł		następny artykuł »

WSTECZ